🔖 ブックマーク機能はLINEログインで利用できます
💬 AIブッダに相談
10,029
偈句数
9,999
日本語訳あり
9,982
パーリ原文
経典 19
テーマ 20
該当 10,029
すべて
智慧 4354
老い 931
苦しみ 772
正念 695
怒り 356
執着 350
死 350
業・因果 346
幸せ 337
自己 244
人間関係 243
家族 234
不安 168
仕事 165
渇愛 147
慈悲 115
無常 111
孤独 45
空 43
感謝 23
vinaya 2606
中部経典 2117
長部経典 1357
相応部経典 1136
増支部経典 857
jataka 563
スッタニパータ 522
ダンマパダ(法句経) 426
テーラガーター 211
テーリーガーター 68
クッダカパータ 57
イティヴッタカ 54
ウダーナ 34
金剛経 5
維摩経 5
般若心経 4
法華経 4
涅槃経 2
AN 1
智慧
vinaya
趣旨一致
中
nitthune kaṭṭha vaccañca; Passāva kheḷa pharusā, kūpañca vaccapāduke. Nātisahasā ubbhaji, pādukāya capucapu; Na sesaye paṭicchāde, uhatapidharena ca. Vaccakuṭī paribhaṇḍaṁ, pariveṇañca koṭṭhako; Ācamane ca udakaṁ,
乾いた薪と糞便とを、
小便・唾・荒ごみを、
便所の坑と足台とを、
汚すべからず。
あまりに性急に立ちあがるべからず、
履物(パーダカー)をぺたぺたと鳴らしながら歩くべからず。
残り水を覆い隠すべからず、
蓋をしたまま器を持ちいるべからず。
便所(ヴァッチャクティー)の備品と、
囲いの部屋(パリヴェーナ)と、小屋(コッタカ)と、
口をすすぐための水と——
智慧
vinaya
趣旨一致
中
‘passissasi taṁ āpattin’ti? Sacāhaṁ passissāmīti, osāretabbo. Sacāhaṁ na passissāmīti, na osāretabbo. Osāretvā vattabbo— ‘passasi taṁ āpattin’ti? Sace passati, iccetaṁ kusalaṁ. No ce passati, labbhamānāya sāmaggiyā puna ukkhipitabbo. Alabbhamānāya sāmaggiyā anāpatti sambhoge saṁvāse. Idha pana, bhikkhave, bhikkhu āpattiyā appaṭikamme ukkhittako vibbhamati. So puna paccāgantvā bhikkhū upasampadaṁ yācati.
「汝はその罪過(āpatti)を見るであろうか」と。もし「私は見るであろう」と言うならば、その罪を解くべきである。もし「私は見ないであろう」と言うならば、解いてはならない。解いた後に問うべきである——「汝はその罪過を見るか」と。もし見るならば、それはすなわち善いことである。もし見ないならば、僧伽(saṅgha)の和合が得られるならば、再び挙罪(ukkhepanīya)すべきである。和合が得られないならば、共住(saṁvāsa)・共食(sambhoga)に関して罪は生じない。
しかるに、比丘たちよ、ここにある比丘が、罪過に対して懺悔(paṭikamma)を行わぬまま挙罪された者として、〔僧団を〕離去する。その者が再び戻り来たりて、比丘たちに具足戒(upasampadā)を求める。
⚠ 出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
‘iṅgha tumhe āyasmanto imaṁ bhikkhuṁ muhuttaṁ muñcatha, yāvāyaṁ bhikkhu pavāretī’ti. Evañcetaṁ labhetha, iccetaṁ kusalaṁ. No ce labhetha, te ñātakā bhikkhūhi evamassu vacanīyā— ‘iṅgha tumhe āyasmanto muhuttaṁ ekamantaṁ hotha, yāvāyaṁ bhikkhu pavāraṇaṁ detī’ti. Evañcetaṁ labhetha, iccetaṁ kusalaṁ. No ce labhetha, te ñātakā bhikkhūhi evamassu vacanīyā— ‘iṅgha tumhe āyasmanto imaṁ bhikkhuṁ muhuttaṁ nissīmaṁ netha, yāva saṅgho pavāretī’ti. Evañcetaṁ labhetha, iccetaṁ kusalaṁ. No ce labhetha, na tveva vaggena saṅghena pavāretabbaṁ. Pavāreyya ce, āpatti dukkaṭassa.
「さあ、尊者たちよ、この比丘をしばらくの間解放してください。この比丘が自恣(パーヴァーラナー)を行うまでの間」と。もしそのようにできるならば、それはよいことである。もしできないならば、その親族の比丘たちにこのように言うべきである——「さあ、尊者たちよ、しばらくの間、少し離れたところにいてください。この比丘が自恣(パーヴァーラナー)を授けるまでの間」と。もしそのようにできるならば、それはよいことである。もしできないならば、その親族の比丘たちにこのように言うべきである——「さあ、尊者たちよ、この比丘をしばらくの間、界外(シーマーの外)に連れ出してください。僧伽(サンガ)が自恣を行うまでの間」と。もしそのようにできるならば、それはよいことである。もしできないならば、分裂した僧伽によって自恣を行ってはならない。もし行うならば、突吉羅(ドゥッカタ)の罪となる。
⚠ 出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
anussāvanavipannañce, bhikkhave, kammaṁ ñattisampannaṁ akammaṁ na ca karaṇīyaṁ; ñattivipannañce, bhikkhave, kammaṁ anussāvanavipannaṁ akammaṁ na ca karaṇīyaṁ; aññatrāpi dhammā kammaṁ akammaṁ na ca karaṇīyaṁ; aññatrāpi vinayā kammaṁ akammaṁ na ca karaṇīyaṁ; aññatrāpi satthusāsanā kammaṁ akammaṁ na ca karaṇīyaṁ; paṭikuṭṭhakatañce, bhikkhave, kammaṁ adhammikaṁ kuppaṁ aṭṭhānārahaṁ akammaṁ na ca karaṇīyaṁ. Chayimāni, bhikkhave, kammāni— adhammakammaṁ, vaggakammaṁ, samaggakammaṁ, dhammapatirūpakena vaggakammaṁ, dhammapatirūpakena samaggakammaṁ, dhammena samaggakammaṁ. Katamañca, bhikkhave, adhammakammaṁ? Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme ekāya ñattiyā kammaṁ karoti, na ca kammavācaṁ anussāveti—adhammakammaṁ.
「比丘たちよ、もし羯磨(kamma)が宣告(anussāvana)において瑕疵あるものであっても、動議(ñatti)において完備しているならば、それは無効の羯磨であり、なされるべきものではない。比丘たちよ、もし羯磨が動議において瑕疵あるものであっても、宣告において瑕疵あるものであっても、それは無効の羯磨であり、なされるべきものではない。法(dhamma)に反する羯磨もまた無効であり、なされるべきものではない。律(vinaya)に反する羯磨もまた無効であり、なされるべきものではない。師の教勅(satthusāsana)に反する羯磨もまた無効であり、なされるべきものではない。比丘たちよ、また非法(adhammika)にして可動(kuppa)であり、その処に堪えざる羯磨として非難せられたるものは、無効の羯磨であり、なされるべきものではない。
比丘たちよ、これら六種の羯磨がある。すなわち、非法羯磨(adhammakamma)、分裂羯磨(vaggakamma)、和合羯磨(samaggakamma)、法に似て分裂せる羯磨(dhammapatirūpakena vaggakamma)、法に似て和合せる羯磨(dhammapatirūpakena samaggakamma)、法によりて和合せる羯磨(dhammena samaggakamma)の六つである。
では、比丘たちよ、非法羯磨とはいかなるものか。比丘たちよ、もし動議を二度とする羯磨において、ただ一度の動議のみをもって羯磨をなし、羯磨文(kammavācā)を宣告せざる場合、これを非法羯磨という。」
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Saṅgho seyyasakassa bhikkhuno niyassakammaṁ paṭippassambheti. Yassāyasmato khamati seyyasakassa bhikkhuno niyassassa kammassa paṭippassaddhi, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Dutiyampi etamatthaṁ vadāmi— suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ seyyasako bhikkhu saṅghena niyassakammakato sammā vattati, lomaṁ pāteti, netthāraṁ vattati, niyassassa kammassa paṭippassaddhiṁ yācati. Saṅgho seyyasakassa bhikkhuno niyassakammaṁ paṭippassambheti. Yassāyasmato khamati seyyasakassa bhikkhuno niyassassa kammassa paṭippassaddhi, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Tatiyampi etamatthaṁ vadāmi—
僧伽(サンガ)は、セイヤサカ比丘のニヤッサ羯磨(ニヤッサカンマ)を解除する。セイヤサカ比丘のニヤッサ羯磨の解除を承認される尊者は黙っておられよ。承認されない方は発言されよ。
再びこの事を申し上げる――
大徳よ、僧伽はお聞きください。このセイヤサカ比丘は、僧伽によってニヤッサ羯磨を課せられた後、正しく行動し、従順となり、解脱へと向かい、ニヤッサ羯磨の解除を願い求めています。僧伽は、セイヤサカ比丘のニヤッサ羯磨を解除する。セイヤサカ比丘のニヤッサ羯磨の解除を承認される尊者は黙っておられよ。承認されない方は発言されよ。
三たびこの事を申し上げる――
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Yo dadeyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, akataṁ vā vippakataṁ vā navakammaṁ dātuṁ, khuddake vihāre kammaṁ oloketvā chappañcavassikaṁ navakammaṁ dātuṁ, aḍḍhayoge kammaṁ oloketvā sattaṭṭhavassikaṁ navakammaṁ dātuṁ, mahallake vihāre pāsāde vā kammaṁ oloketvā dasadvādasavassikaṁ navakammaṁ dātun”ti. Tena kho pana samayena bhikkhū sabbe vihāre navakammaṁ denti. “Na, bhikkhave, sabbe vihāre navakammaṁ dātabbaṁ. Yo dadeyya, āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena bhikkhū ekassa dve denti. “Na, bhikkhave, ekassa dve dātabbā. Yo dadeyya, āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena bhikkhū navakammaṁ gahetvā aññaṁ vāsenti. “Na, bhikkhave, navakammaṁ gahetvā añño vāsetabbo.
「与える者には、悪作(dukkaṭa)の罪過あり。比丘たちよ、わたしは許す——未完成もしくは半完成の新作事(navakamma)を与えることを。小さな精舎においては工事の状況を見定めたうえで五年ないし六年の新作事を与えることを。半堂造りの建物においては工事の状況を見定めたうえで七年ないし八年の新作事を与えることを。大きな精舎または楼閣においては工事の状況を見定めたうえで十年ないし十二年の新作事を与えることを」と。
さて、そのころ比丘たちはすべての精舎に新作事を与えていた。「比丘たちよ、すべての精舎に新作事を与えてはならない。与える者には、悪作の罪過あり」と。
さて、そのころ比丘たちは一人の者に二つの新作事を与えていた。「比丘たちよ、一人の者に二つを与えてはならない。与える者には、悪作の罪過あり」と。
さて、そのころ比丘たちは新作事を受け取りながら、他の者を住まわせていた。「比丘たちよ、新作事を受け取りながら、他の者を住まわせてはならない。
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
vattaṁ vaccakuṭīsume. Upāhanā dantakaṭṭhaṁ, mukhodakañca āsanaṁ; Yāgu udakaṁ dhovitvā, uddhāruklāpa gāma ca. saguṇaṁ pattasodakaṁ; Pacchā timaṇḍalo ceva, parimaṇḍala bandhanaṁ. Saguṇaṁ dhovitvā pacchā, nātidūre paṭiggahe;
糞掃室(かびんざしつ)の作法を述べる。
靴、歯木(しもく)、
口すすぎの水、座具、
粥(かゆ)、水、洗い清めること、
取り出すこと、また村へと。
鉢洗い水を整え収める。
後には円を整え(timaṇḍalo)、
また周囲を正しく結ぶ。
整えて洗い清めた後、
遠からぬところにて受け取れ。
智慧
vinaya
趣旨一致
中
So evamassa vacanīyo— ‘paṭikarissasi taṁ āpattin’ti? Sacāhaṁ paṭikarissāmīti, pabbājetabbo. Sacāhaṁ na paṭikarissāmīti, na pabbājetabbo. Pabbājetvā vattabbo— ‘paṭikarissasi taṁ āpattin’ti? Sacāhaṁ paṭikarissāmīti, upasampādetabbo. Sacāhaṁ na paṭikarissāmīti, na upasampādetabbo. Upasampādetvā vattabbo— ‘paṭikarissasi taṁ āpattin’ti?
彼にはこのように告げるべきである——「汝はその罪(āpatti)を懺悔(paṭikāra)するか」と。もし「懺悔いたします」と言うならば、出家させるべきである。もし「懺悔いたしません」と言うならば、出家させるべきではない。出家させた後に告げるべきである——「汝はその罪を懺悔するか」と。もし「懺悔いたします」と言うならば、具足戒(upasampadā)を授けるべきである。もし「懺悔いたしません」と言うならば、具足戒を授けるべきではない。具足戒を授けた後に告げるべきである——「汝はその罪を懺悔するか」と。
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Idha pana, bhikkhave, bhikkhuṁ tadahu pavāraṇāya rājāno gaṇhanti …pe… bhikkhupaccatthikā gaṇhanti. Te bhikkhupaccatthikā bhikkhūhi evamassu vacanīyā— ‘iṅgha tumhe āyasmanto imaṁ bhikkhuṁ muhuttaṁ muñcatha, yāvāyaṁ bhikkhu pavāretī’ti. Evañcetaṁ labhetha, iccetaṁ kusalaṁ. No ce labhetha, te bhikkhupaccatthikā bhikkhūhi evamassu vacanīyā— ‘iṅgha tumhe āyasmanto muhuttaṁ ekamantaṁ hotha, yāvāyaṁ bhikkhu pavāraṇaṁ detī’ti. Evañcetaṁ labhetha, iccetaṁ kusalaṁ. No ce labhetha, te bhikkhupaccatthikā bhikkhūhi evamassu vacanīyā— ‘iṅgha tumhe āyasmanto imaṁ bhikkhuṁ muhuttaṁ nissīmaṁ netha, yāva saṅgho pavāretī’ti.
「比丘たちよ、ここにおいて、自恣(パーヴァーラナー)の当日に、国王らがある比丘を捕縛する場合、……乃至……比丘の怨敵らが捕縛する場合がある。その比丘の怨敵らに対して、比丘たちはかくのごとく語るべきである――『さあ、尊者たちよ、この比丘がパーヴァーラナーを行ずるまでの間、しばしの間この比丘を解き放ちたまえ』と。もしそのようにことが叶うならば、それは善いことである。もし叶わぬならば、その比丘の怨敵らに対して、比丘たちはかくのごとく語るべきである――『さあ、尊者たちよ、この比丘がパーヴァーラナー(自恣)を行ずるまでの間、しばしの間、一方に退いていてくださるように』と。もしそのようにことが叶うならば、それは善いことである。もし叶わぬならば、その比丘の怨敵らに対して、比丘たちはかくのごとく語るべきである――『さあ、尊者たちよ、僧伽(サンガ)が自恣を行ずるまでの間、しばしの間この比丘を結界(シーマー)の外へ連れ出していただきたい』と。」
⚠ 出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme dvīhi ñattīhi kammaṁ karoti, na ca kammavācaṁ anussāveti—adhammakammaṁ. Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme ekāya kammavācāya kammaṁ karoti, na ca ñattiṁ ṭhapeti—adhammakammaṁ. Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme dvīhi kammavācāhi kammaṁ karoti, na ca ñattiṁ ṭhapeti—adhammakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme ekāya ñattiyā kammaṁ karoti, na ca kammavācaṁ anussāveti— adhammakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme dvīhi ñattīhi kammaṁ karoti, na ca kammavācaṁ anussāveti—adhammakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme tīhi ñattīhi kammaṁ karoti, na ca kammavācaṁ anussāveti—adhammakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme catūhi ñattīhi kammaṁ karoti, na ca kammavācaṁ anussāveti—adhammakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme ekāya kammavācāya kammaṁ karoti, na ca ñattiṁ ṭhapeti—adhammakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme dvīhi kammavācāhi kammaṁ karoti, na ca ñattiṁ ṭhapeti—adhammakammaṁ.
「比丘たちよ、白二羯磨(ñattidutiye kamma)において、二度の白(ñatti)をもって羯磨を行い、しかも羯磨文(kammavācā)を唱えない場合、それは非法の羯磨(adhammakamma)である。比丘たちよ、白二羯磨において、一度の羯磨文をもって羯磨を行い、しかも白を立てない場合、それは非法の羯磨である。比丘たちよ、白二羯磨において、二度の羯磨文をもって羯磨を行い、しかも白を立てない場合、それは非法の羯磨である。
比丘たちよ、白四羯磨(ñatticatutthe kamma)において、一度の白をもって羯磨を行い、しかも羯磨文を唱えない場合、それは非法の羯磨である。比丘たちよ、白四羯磨において、二度の白をもって羯磨を行い、しかも羯磨文を唱えない場合、それは非法の羯磨である。比丘たちよ、白四羯磨において、三度の白をもって羯磨を行い、しかも羯磨文を唱えない場合、それは非法の羯磨である。比丘たちよ、白四羯磨において、四度の白をもって羯磨を行い、しかも羯磨文を唱えない場合、それは非法の羯磨である。比丘たちよ、白四羯磨において、一度の羯磨文をもって羯磨を行い、しかも白を立てない場合、それは非法の羯磨である。比丘たちよ、白四羯磨において、二度の羯磨文をもって羯磨を行い、しかも白を立てない場合、それは非法の羯磨である。」
⚠ 自己責任論に誤解されやすい
智慧
vinaya
趣旨一致
中
suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ seyyasako bhikkhu saṅghena niyassakammakato sammā vattati, lomaṁ pāteti, netthāraṁ vattati, niyassassa kammassa paṭippassaddhiṁ yācati. Saṅgho seyyasakassa bhikkhuno niyassakammaṁ paṭippassambheti. Yassāyasmato khamati seyyasakassa bhikkhuno niyassassa kammassa paṭippassaddhi, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Paṭippassaddhaṁ saṅghena seyyasakassa bhikkhuno niyassakammaṁ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti. Niyassakammaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ. 3. Pabbājanīyakamma Tena kho pana samayena assajipunabbasukā nāma kīṭāgirismiṁ āvāsikā honti alajjino pāpabhikkhū.
「大徳方よ、僧伽(サンガ)はわが申し上げることをお聴きください。このセッヤサカ比丘は、僧伽によって依止羯磨(ニヤッサカンマ)を課せられた者でありますが、今や正しく行住し、羽毛を落とし(謙虚に自らを律し)、道を歩み、依止羯磨の解除を願い求めております。僧伽はセッヤサカ比丘の依止羯磨を解除いたします。セッヤサカ比丘の依止羯磨の解除を是とされる尊者方は沈黙されますよう。是としない方はお言葉を述べられますよう。セッヤサカ比丘の依止羯磨は僧伽によって解除されました。僧伽はこれを是としております。それゆえに沈黙あり。かくのごとくわれはこれを保持します」と。
依止羯磨(ニヤッサカンマ)、第二、終わる。
三、追放羯磨(パッバージャニーヤカンマ)
さてそのころ、アッサジとプナッバスカとよばれる比丘たちが、キータギリにおいて住持(āvāsika)として在住しておりました。彼らは恥なき(alajjī)悪しき比丘どもでありました。
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Yo vāseyya, āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena bhikkhū navakammaṁ gahetvā saṅghikaṁ paṭibāhenti. “Na, bhikkhave, navakammaṁ gahetvā saṅghikaṁ paṭibāhitabbaṁ. Yo paṭibāheyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, ekaṁ varaseyyaṁ gahetun”ti. Tena kho pana samayena bhikkhū nissīme ṭhitassa navakammaṁ denti. “Na, bhikkhave, nissīme ṭhitassa navakammaṁ dātabbaṁ. Yo dadeyya, āpatti dukkaṭassā”ti. Tena kho pana samayena bhikkhū navakammaṁ gahetvā sabbakālaṁ paṭibāhanti. “Na, bhikkhave, navakammaṁ gahetvā sabbakālaṁ paṭibāhitabbaṁ.
「〔その房に〕住するならば、突吉羅(突吉羅)の罪を犯すことになる」と。
さてそのとき、比丘たちは新作(ナヴァカンマ)〔の権利〕を取得して、僧伽の〔房を〕排除するようになった。「比丘たちよ、新作〔の権利〕を取得して、僧伽の〔房を〕排除してはならない。排除するならば、突吉羅の罪を犯すことになる。比丘たちよ、〔その代わりに〕一つの最勝の臥処(ヴァラセイヤー)を取得することを許可する」と。
さてそのとき、比丘たちは界外(ニッシーマ)に立っている者に新作〔の権利〕を与えるようになった。「比丘たちよ、界外に立っている者に新作〔の権利〕を与えてはならない。与えるならば、突吉羅の罪を犯すことになる」と。
さてそのとき、比丘たちは新作〔の権利〕を取得して、常時にわたって〔僧伽の房を〕排除するようになった。「比丘たちよ、新作〔の権利〕を取得して、常時にわたって排除してはならない。
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme tīhi kammavācāhi kammaṁ karoti, na ca ñattiṁ ṭhapeti—adhammakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme catūhi kammavācāhi kammaṁ karoti, na ca ñattiṁ ṭhapeti—adhammakammaṁ. Katamañca, bhikkhave, vaggakammaṁ? Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā te anāgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—vaggakammaṁ. Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—vaggakammaṁ. Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṁ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—vaggakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā te anāgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—vaggakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—vaggakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṁ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—vaggakammaṁ. Katamañca, bhikkhave, samaggakammaṁ?
「比丘たちよ、では如法羯磨(にょほうかつま)とは何か。
比丘たちよ、もし白四羯磨(びゃくしかつま)において三つの羯磨語(かつまご)をもって羯磨を行い、しかも白(びゃく)を定めなかったならば——それは非法羯磨(ひほうかつま)である。比丘たちよ、もし白四羯磨において四つの羯磨語をもって羯磨を行い、しかも白を定めなかったならば——それは非法羯磨である。
比丘たちよ、では破僧羯磨(はそうかつま)とは何か。
比丘たちよ、もし白二羯磨(びゃくにかつま)において、羯磨に参ずべき比丘たちが参集しておらず、欲(よく)を与える資格ある者の欲が齎(もたら)されておらず、現前にある者が異議を唱えたならば——それは破僧羯磨である。比丘たちよ、もし白二羯磨において、羯磨に参ずべき比丘たちが参集しており、欲を与える資格ある者の欲が齎されておらず、現前にある者が異議を唱えたならば——それは破僧羯磨である。比丘たちよ、もし白二羯磨において、羯磨に参ずべき比丘たちが参集しており、欲を与える資格ある者の欲が齎されており、現前にある者が異議を唱えたならば——それは破僧羯磨である。
比丘たちよ、もし白四羯磨において、羯磨に参ずべき比丘たちが参集しておらず、欲を与える資格ある者の欲が齎されておらず、現前にある者が異議を唱えたならば——それは破僧羯磨である。比丘たちよ、もし白四羯磨において、羯磨に参ずべき比丘たちが参集しており、欲を与える資格ある者の欲が齎されておらず、現前にある者が異議を唱えたならば——それは破僧羯磨である。比丘たちよ、もし白四羯磨において、羯磨に参ずべき比丘たちが参集しており、欲を与える資格ある者の欲が齎されており、現前にある者が異議を唱えたならば——それは破僧羯磨である。
比丘たちよ、では和合羯磨(わごうかつま)とは何か。」
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Sohaṁ saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya mūlāyapaṭikassanaṁ yāciṁ. Sohaṁ saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya purimāya āpattiyā samodhānaparivāsaṁ yāciṁ. Sohaṁ parivutthaparivāso mānattāraho antarā ekaṁ āpattiṁ āpajjiṁ sañcetanikaṁ sukkavissaṭṭhiṁ pañcāhappaṭicchannaṁ. Sohaṁ saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya mūlāyapaṭikassanaṁ yāciṁ. Sohaṁ saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya purimāya āpattiyā samodhānaparivāsaṁ yāciṁ. Sohaṁ parivutthaparivāso saṅghaṁ tissannaṁ āpattīnaṁ chārattaṁ mānattaṁ yāciṁ. Sohaṁ mānattaṁ caranto antarā ekaṁ āpattiṁ āpajjiṁ sañcetanikaṁ sukkavissaṭṭhiṁ pañcāhappaṭicchannaṁ. Sohaṁ saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya mūlāyapaṭikassanaṁ yāciṁ. Sohaṁ saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya purimāya āpattiyā samodhānaparivāsaṁ yāciṁ. Sohaṁ parivutthaparivāso saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya chārattaṁ mānattaṁ yāciṁ.
私はかつて僧伽(サンガ)のただ中において、故意に(さんじゅつきー)精液を漏らしたる一つの波逸提(はいったい)の罪――五日間にわたり隠蔽せられたるもの――につき、根本への引き戻し(mūlāyapaṭikassana)を僧伽に請い求めた。私はまた僧伽のただ中において、その一つの故意の不浄漏出の罪――五日間隠蔽せられたるもの――につき、先の罪に合わせたる摂合別住(samodhānaparivāsa)を僧伽に請い求めた。私はかくして別住(parivāsa)を遂げ終えて、摩那埵(māṇatta)を受くるに値する者となりたるとき、ふたたびその間に、故意に精液を漏らしたる一つの罪を五日間にわたり隠して犯した。私はかさねて僧伽のただ中において、その一つの故意の不浄漏出の罪――五日間隠蔽せられたるもの――につき、根本への引き戻しを僧伽に請い求めた。私はまた僧伽のただ中において、その罪につき先の罪に合わせたる摂合別住を僧伽に請い求めた。かくして別住を遂げ終えた私は、三つの罪につき六夜の摩那埵を僧伽に請い求めた。私はその摩那埵を行じている間に、ふたたびその間に、故意に精液を漏らしたる一つの罪を五日間にわたり隠して犯した。私はかさねて僧伽のただ中において、その一つの故意の不浄漏出の罪――五日間隠蔽せられたるもの――につき、根本への引き戻しを僧伽に請い求めた。私はまた僧伽のただ中において、その罪につき先の罪に合わせたる摂合別住を僧伽に請い求めた。かくして別住を遂げ終えた私は、僧伽のただ中において、その一つの故意の不浄漏出の罪――五日間隠蔽せられたるもの――につき、六夜の摩那埵を僧伽に請い求めた。
智慧
vinaya
趣旨一致
中
‘paṭinissajjissasi taṁ pāpikaṁ diṭṭhin’ti? Sacāhaṁ paṭinissajjissāmīti, pabbājetabbo. Sacāhaṁ na paṭinissajjissāmīti, na pabbājetabbo. Pabbājetvā vattabbo— ‘paṭinissajjissasi taṁ pāpikaṁ diṭṭhin’ti? Sacāhaṁ paṭinissajjissāmīti, upasampādetabbo. Sacāhaṁ na paṭinissajjissāmīti, na upasampādetabbo. Upasampādetvā vattabbo— ‘paṭinissajjissasi taṁ pāpikaṁ diṭṭhin’ti? Sacāhaṁ paṭinissajjissāmīti, osāretabbo.
「汝はその邪見(pāpikā diṭṭhi)を捨て離れるか」と。もし「捨て離れます」と言うならば、出家させるべきである。もし「捨て離れません」と言うならば、出家させてはならない。出家させた後にさらに問うべし——「汝はその邪見を捨て離れるか」と。もし「捨て離れます」と言うならば、具足戒(upasampadā)を授けるべきである。もし「捨て離れません」と言うならば、具足戒を授けてはならない。具足戒を授けた後にさらに問うべし——「汝はその邪見を捨て離れるか」と。もし「捨て離れます」と言うならば、(僧団に)復帰させるべきである。
智慧
vinaya
趣旨一致
中
“Anujānāmi, bhikkhave, pañcannaṁ saṅghe pavāretun”ti. Tena kho pana samayena aññatarasmiṁ āvāse tadahu pavāraṇāya cattāro bhikkhū viharanti. “bhagavatā anuññātaṁ pañcannaṁ saṅghe pavāretunti. Mayañcamhā cattāro janā. Kathaṁ nu kho amhehi pavāretabban”ti? “Anujānāmi, bhikkhave, catunnaṁ aññamaññaṁ pavāretuṁ. Evañca pana, bhikkhave, pavāretabbaṁ. Byattena bhikkhunā paṭibalena te bhikkhū ñāpetabbā— ‘Suṇantu me āyasmanto. Ajja pavāraṇā.
「比丘たちよ、五人(の場合)は僧伽において自恣(パーヴァーラナー)することを許可する。」
さてそのとき、ある住処において、その日の自恣(パーヴァーラナー)の日に、四人の比丘が住していた。〔彼らは言った。〕「世尊によって、五人は僧伽において自恣することが許可された。しかるに我らは四人である。いかにして我らは自恣すべきであろうか。」
〔そこで世尊は告げた。〕「比丘たちよ、四人(の場合)は互いに自恣することを許可する。そして比丘たちよ、かくのごとく自恣すべきである。賢明にして堪能なる比丘が、かの比丘たちに告知すべし——『諸々の尊者よ、聴かれよ。今日は自恣(パーヴァーラナー)の日なり。
⚠ 出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā, te āgatā honti, chandārahānaṁ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā na paṭikkosanti—samaggakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme yāvatikā bhikkhū kammappattā, te āgatā honti, chandārahānaṁ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā na paṭikkosanti—samaggakammaṁ. Katamañca, bhikkhave, dhammapatirūpakena vaggakammaṁ? Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme paṭhamaṁ kammavācaṁ anussāveti, pacchā ñattiṁ ṭhapeti, yāvatikā bhikkhū kammappattā te anāgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—dhammapatirūpakena vaggakammaṁ. Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme paṭhamaṁ kammavācaṁ anussāveti, pacchā ñattiṁ ṭhapeti, yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—dhammapatirūpakena vaggakammaṁ. Ñattidutiye ce, bhikkhave, kamme paṭhamaṁ kammavācaṁ anussāveti, pacchā ñattiṁ ṭhapeti, yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṁ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—dhammapatirūpakena vaggakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme paṭhamaṁ kammavācaṁ anussāveti, pacchā ñattiṁ ṭhapeti, yāvatikā bhikkhū kammappattā te anāgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—dhammapatirūpakena vaggakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme paṭhamaṁ kammavācaṁ anussāveti, pacchā ñattiṁ ṭhapeti, yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṁ chando anāhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—dhammapatirūpakena vaggakammaṁ. Ñatticatutthe ce, bhikkhave, kamme paṭhamaṁ kammavācaṁ anussāveti, pacchā ñattiṁ ṭhapeti, yāvatikā bhikkhū kammappattā te āgatā honti, chandārahānaṁ chando āhaṭo hoti, sammukhībhūtā paṭikkosanti—dhammapatirūpakena vaggakammaṁ. Katamañca, bhikkhave, dhammapatirūpakena samaggakammaṁ?
「比丘たちよ、一白二羯磨(ñattidutiya-kamma)において、羯磨(kamma)に列するべき比丘たちがことごとく集まり、欲(chanda)を表明すべき者たちの欲が届けられており、現前にある者たちが異議を唱えない――これが和合の羯磨(samaggakamma)である。比丘たちよ、一白四羯磨(ñaticatuttha-kamma)において、羯磨に列するべき比丘たちがことごとく集まり、欲を表明すべき者たちの欲が届けられており、現前にある者たちが異議を唱えない――これが和合の羯磨である。
では比丘たちよ、いかなるものが、如法に似て非なる破僧の羯磨(dhammapatirūpaka-vaggakamma)であるか。
比丘たちよ、一白二羯磨において、まず羯磨文(kammavācā)を唱え、後に発議(ñatti)を置く場合、羯磨に列するべき比丘たちが集まっておらず、欲を表明すべき者たちの欲が届けられておらず、現前にある者たちが異議を唱える――これが、如法に似て非なる破僧の羯磨である。
比丘たちよ、一白二羯磨において、まず羯磨文を唱え、後に発議を置く場合、羯磨に列するべき比丘たちはことごとく集まっているが、欲を表明すべき者たちの欲が届けられておらず、現前にある者たちが異議を唱える――これが、如法に似て非なる破僧の羯磨である。
比丘たちよ、一白二羯磨において、まず羯磨文を唱え、後に発議を置く場合、羯磨に列するべき比丘たちはことごとく集まり、欲を表明すべき者たちの欲も届けられているが、現前にある者たちが異議を唱える――これが、如法に似て非なる破僧の羯磨である。
比丘たちよ、一白四羯磨において、まず羯磨文を唱え、後に発議を置く場合、羯磨に列するべき比丘たちが集まっておらず、欲を表明すべき者たちの欲が届けられておらず、現前にある者たちが異議を唱える――これが、如法に似て非なる破僧の羯磨である。
比丘たちよ、一白四羯磨において、まず羯磨文を唱え、後に発議を置く場合
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Sohaṁ ciṇṇamānatto abbhānāraho antarā ekaṁ āpattiṁ āpajjiṁ sañcetanikaṁ sukkavissaṭṭhiṁ pañcāhappaṭicchannaṁ. Sohaṁ saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya mūlāyapaṭikassanaṁ yāciṁ. Sohaṁ saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya purimāya āpattiyā samodhānaparivāsaṁ yāciṁ. Sohaṁ parivutthaparivāso saṅghaṁ antarā ekissā āpattiyā sañcetanikāya sukkavissaṭṭhiyā pañcāhappaṭicchannāya chārattaṁ mānattaṁ yāciṁ. Sohaṁ, bhante, ciṇṇamānatto saṅghaṁ abbhānaṁ yācāmī’ti. Dutiyampi yācitabbaṁ. Tatiyampi yācitabbaṁ. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Ayaṁ udāyī bhikkhu ekaṁ āpattiṁ āpajji sañcetanikaṁ sukkavissaṭṭhiṁ pakkhappaṭicchannaṁ.
「私はマーナッタ(mānatta:別住)を行じ終えて、出罪(abbhāna)を受けるべき者でありましたが、その途中において、故意なる不浄漏出(sukkavissaṭṭhi)の一罪を犯し、五日間覆蔵(paṭicchanna)いたしました。私はその故意なる不浄漏出の一罪にして五日間覆蔵せるものにつき、僧伽(saṅgha)に対して本日起算(mūlāyapaṭikassana)を願い求めました。私はまた、その故意なる不浄漏出の一罪にして五日間覆蔵せるものにつき、先の罪と合算する併合別住(samodhānaparivāsa)を僧伽に願い求めました。私は別住(parivāsa)を行じ終えて後、その故意なる不浄漏出の一罪にして五日間覆蔵せるものにつき、六夜のマーナッタを僧伽に願い求めました。大徳(bhante)よ、私はマーナッタを行じ終えたる者として、僧伽に出罪(abbhāna)を願い求めます。」
二度目もまた願い求めるべきである。三度目もまた願い求めるべきである。
賢明にして能弁なる比丘は、僧伽に告知すべきである。
「大徳よ、僧伽は聴聞されたい。この比丘ウダーイーは、故意なる不浄漏出の一罪を犯し、半月間覆蔵いたしました。
⚠ 出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
āpattiyā appaṭikamme ukkhittakāpi paṭijānanti; pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge ukkhittakāpi paṭijānanti; paṇḍakāpi paṭijānanti; theyyasaṁvāsakāpi paṭijānanti; titthiyapakkantakāpi paṭijānanti; tiracchānagatāpi paṭijānanti; mātughātakāpi paṭijānanti; pitughātakāpi paṭijānanti; arahantaghātakāpi paṭijānanti; bhikkhunidūsakāpi paṭijānanti;
罪過(āpatti)を懺悔せざるがゆえに擯出(ukkhitta)された者もまた〔そのような僧侶であると〕自称する。邪見(pāpikā diṭṭhi)を捨てざるがゆえに擯出された者もまた自称する。黄門(paṇḍaka)もまた自称する。盗住者(theyyasaṁvāsaka)もまた自称する。外道(titthiya)に帰した者もまた自称する。畜生(tiracchānagata)もまた自称する。母を殺せる者もまた自称する。父を殺せる者もまた自称する。阿羅漢(arahanta)を殺せる者もまた自称する。比丘尼(bhikkhunī)を汚せる者もまた自称する。
⚠ 出家者向けの文脈
智慧
vinaya
趣旨一致
中
Nivāsanañca saṅghāṭi, pīṭhakaṁ āsanena ca. Pādo pīṭhaṁ kathaliñca, pānīyuddesapucchanā; Uklāpaṁ susodheyya, paṭhamaṁ pattacīvaraṁ. Nisīdanapaccattharaṇaṁ, bhisi bibbohanāni ca; Mañco pīṭhaṁ paṭipādaṁ, mallakaṁ apassena ca.
下衣(にえ)と僧伽梨(そうぎゃり)、
小椅子(しょうきし)と座具(ざぐ)、
足台(そくだい)と台(うてな)と敷物(しきもの)、
飲み水と問い(こと)ばかり——
塵埃(じんあい)はよく清め払い、
まず鉢(はち)と衣(ころも)を〔整えよ〕。
坐具(ざぐ)の下敷き、
枕(まくら)と背もたれ、
臥床(がしょう)と椅子と足当て(そくとう)、
鉢(まつ)と背板(せいた)も〔ともに〕。
経典データの出典: SuttaCentral(CC0ライセンス)