🪷

AIブッダ 禅 経典データベース

4,354件
🔖 ブックマーク機能はLINEログインで利用できます 💬 AIブッダに相談
10,029
偈句数
7,475
日本語訳あり
9,982
パーリ原文
経典 19
テーマ 20
該当 4,354
すべて 智慧 4354 老い 931 苦しみ 772 正念 695 怒り 356 執着 350 350 業・因果 346 幸せ 337 自己 244 人間関係 243 家族 234 不安 168 仕事 165 渇愛 147 慈悲 115 無常 111 孤独 45 43 感謝 23
vinaya 2606 中部経典 2117 長部経典 1357 相応部経典 1136 増支部経典 857 jataka 563 スッタニパータ 522 ダンマパダ(法句経) 426 テーラガーター 211 テーリーガーター 68 クッダカパータ 57 イティヴッタカ 54 ウダーナ 34 金剛経 5 維摩経 5 般若心経 4 法華経 4 涅槃経 2 AN 1
智慧 vinaya 趣旨一致
paṭhamaṁ bhikkhu yācitabbo, yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ sudhammassa bhikkhuno anudūtaṁ dadeyya cittaṁ gahapatiṁ khamāpetuṁ. Esā ñatti. Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ sudhammassa bhikkhuno anudūtaṁ deti cittaṁ gahapatiṁ khamāpetuṁ. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno sudhammassa bhikkhuno anudūtassa dānaṁ cittaṁ gahapatiṁ khamāpetuṁ, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Dinno saṅghena itthannāmo bhikkhu sudhammassa bhikkhuno anudūto cittaṁ gahapatiṁ khamāpetuṁ. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’ti.
副テーマ: wisdom,relationship,compassion
導線タグ: 仲直り,謝罪,許し,対人関係,コミュニティ,和解,調停
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Āpattipariyantaṁ jānāti, rattipariyantaṁ ekaccaṁ jānāti, ekaccaṁ na jānāti; āpattipariyantaṁ sarati, rattipariyantaṁ ekaccaṁ sarati, ekaccaṁ nassarati; āpattipariyante nibbematiko, rattipariyante ekacce vematiko, ekacce nibbematiko— Āpattipariyantaṁ ekaccaṁ jānāti, ekaccaṁ na jānāti; rattipariyantaṁ ekaccaṁ jānāti, ekaccaṁ na jānāti; āpattipariyantaṁ ekaccaṁ sarati, ekaccaṁ nassarati; rattipariyantaṁ ekaccaṁ sarati, ekaccaṁ nassarati; āpattipariyante ekacce vematiko, ekacce nibbematiko; rattipariyante ekacce vematiko, ekacce nibbematiko—
副テーマ: wisdom,mindfulness
導線タグ: 規則,判断,不確かさ,記憶,誠実さ,自己管理,責任
智慧 vinaya 趣旨一致
‘imaṁ kho me attādānaṁ ādiyato bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, na taṁ, upāli, attādānaṁ ādātabbaṁ. Sace panupāli, bhikkhu paccavekkhamāno evaṁ jānāti— ‘imaṁ kho me attādānaṁ ādiyato na bhavissati saṅghassa tatonidānaṁ bhaṇḍanaṁ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṁ saṅghanānākaraṇan’ti, ādātabbaṁ taṁ, upāli, attādānaṁ. Evaṁ pañcaṅgasamannāgataṁ kho, upāli, attādānaṁ ādinnaṁ, pacchāpi avippaṭisārakaraṁ bhavissatī”ti. 8. Codakenapaccavekkhitabbadhamma “Codakena, bhante, bhikkhunā paraṁ codetukāmena kati dhamme ajjhattaṁ paccavekkhitvā paro codetabbo”ti? “Codakena, upāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena pañca dhamme ajjhattaṁ paccavekkhitvā paro codetabbo. Codakena, upāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena evaṁ paccavekkhitabbaṁ— ‘parisuddhakāyasamācāro nu khomhi, parisuddhenamhi kāyasamācārena samannāgato—acchiddena appaṭimaṁsena? Saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, upāli, bhikkhu parisuddhakāyasamācāro hoti, parisuddhena kāyasamācārena samannāgato—acchiddena appaṭimaṁsena, tassa bhavanti vattāro—
副テーマ: wisdom,relationship,self
導線タグ: 他者批判,自己反省,告発,純粋さ,自己点検,対人関係,非難
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
yassa nakkhamati, so bhāseyya. Sammatā sā sīmā saṅghena ticīvarena avippavāsā, ṭhapetvā gāmañca gāmūpacārañca. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti. 8. Sīmāsamūhanana “Sīmaṁ, bhikkhave, sammannantena paṭhamaṁ samānasaṁvāsasīmā sammannitabbā, pacchā ticīvarena avippavāso sammannitabbo. Sīmaṁ, bhikkhave, samūhanantena paṭhamaṁ ticīvarena avippavāso samūhantabbo, pacchā samānasaṁvāsasīmā samūhantabbā. Evañca pana, bhikkhave, ticīvarena avippavāso samūhantabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yo so saṅghena ticīvarena avippavāso sammato, yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho taṁ ticīvarena avippavāsaṁ samūhaneyya.
「異議のある者は発言せよ。僧伽(サンガ)はこの結界(シーマー)を、村および村の周辺を除いた範囲において、三衣(ティチーヴァラ)を離れて宿泊することなき結界として承認した。僧伽の同意を得たるがゆえに、沈黙あり。われはかくのごとくこれを保持する。」 八 結界の廃止 「比丘たちよ、結界を設定するにあたっては、まず共住結界(サマーナサンヴァーサシーマー)を設定し、次いで三衣を離れて宿泊することなき〔誓約〕を設定すべきである。比丘たちよ、結界を廃止するにあたっては、まず三衣を離れて宿泊することなき〔誓約〕を廃止し、次いで共住結界を廃止すべきである。 比丘たちよ、三衣を離れて宿泊することなき〔誓約〕は、次のようにして廃止されるべきである。能弁にして有能なる比丘によって、僧伽に対し白(ひゃく)がなされるべきである。 『大徳よ、僧伽は聴聞されたし。僧伽によって承認された三衣を離れて宿泊することなき〔誓約〕、もし僧伽に時宜を得たるならば、僧伽はその三衣を離れて宿泊することなき〔誓約〕を廃止すべし。』」
副テーマ: wisdom,mindfulness,relationship
導線タグ: 規律,コミュニティ,合意形成,組織運営,手続き,秩序,集団の調和
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Te ‘nassantete, vinassantete, ko tehi attho’ti— bhedapurekkhārā pavārenti. Tehi pavāritamatte athaññe āvāsikā bhikkhū āgacchanti thokatarā. Pavāritā suppavāritā, tesaṁ santike pavāretabbaṁ. Pavāritānaṁ āpatti thullaccayassa. Idha pana, bhikkhave, aññatarasmiṁ āvāse tadahu pavāraṇāya sambahulā āvāsikā bhikkhū sannipatanti, pañca vā atirekā vā. ‘atthaññe āvāsikā bhikkhū anāgatā’ti. Te ‘nassantete, vinassantete, ko tehi attho’ti— bhedapurekkhārā pavārenti. Tehi pavāritamatte, avuṭṭhitāya parisāya, athaññe āvāsikā bhikkhū āgacchanti bahutarā.
「かれらは滅び去るであろう、かれらは消え失せるであろう、かれらに何の用があろうか」と——破和合(べわごう)を心に期して、自恣(じし)を行ずる。かれらが自恣を行じ終えたその時に、他の住居の比丘たちが、より少数ながら到来する。〔先に〕自恣を行じたる者たちは、正しく自恣を行じたるものであり、その者たちのもとにおいて〔改めて〕自恣を行ずべきである。〔それをせず〕自恣を行じたる者たちには、偷蘭遮(ちゅうらんしゃ)の罪過が生ずる。 さてまた比丘たちよ、ここにある住処において、その日の自恣のために、多くの住居の比丘たちが集う——五人、あるいはそれを超えて。「他にも住居の比丘たちがいまだ来たらず」と。かれらは「かれらは滅び去るであろう、かれらは消え失せるであろう、かれらに何の用があろうか」と——破和合を心に期して、自恣を行ずる。かれらが自恣を行じ終えたその時、集会(さんぎゃ)がいまだ解散せぬうちに、他の住居の比丘たちが、より多数、到来する。
副テーマ: wisdom,anger,relationship,karma
導線タグ: 分裂,不和,排除,仲間外れ,コミュニティ,規律違反,集団の対立
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
So taṁ cīvaraṁ kāreti. Tassa bhikkhuno niṭṭhānantiko kathinuddhāro. Bhikkhu atthatakathino cīvaraṁ ādāya pakkamati. Tassa bahisīmagatassa evaṁ hoti—“nevimaṁ cīvaraṁ kāressaṁ, na paccessan”ti. Tassa bhikkhuno sanniṭṭhānantiko kathinuddhāro. Bhikkhu atthatakathino cīvaraṁ ādāya pakkamati. Tassa bahisīmagatassa evaṁ hoti—“idhevimaṁ cīvaraṁ kāressaṁ, na paccessan”ti. So taṁ cīvaraṁ kāreti. Tassa taṁ cīvaraṁ kayiramānaṁ nassati. Tassa bhikkhuno nāsanantiko kathinuddhāro. Bhikkhu atthatakathino cīvaraṁ ādāya pakkamati—“paccessan”ti.
その比丘は、その衣(こころも)を作る。その比丘にとって、完成をもって迦絺那衣(カティナ)の撤収となる。 カティナを展張した比丘が衣を持って出発する。その比丘が結界(けっかい)の外に到りたるとき、かくのごとく思う——「この衣を作ることもなく、また受け取ることもあるまい」と。その比丘にとって、決意をもって迦絺那衣の撤収となる。 カティナを展張した比丘が衣を持って出発する。その比丘が結界の外に到りたるとき、かくのごとく思う——「ここにてこの衣を作り、受け取ることはすまい」と。その比丘はその衣を作る。その衣が作られつつある間に失われる。その比丘にとって、滅失をもって迦絺那衣の撤収となる。 カティナを展張した比丘が「受け取ろう」との思いをもって衣を持って出発する。
副テーマ: wisdom,attachment,impermanence,mindfulness
導線タグ: 決断できない,執着を手放す,やり遂げる意志,途中で諦める,計画と行動のずれ,意図と結果,物事の完結
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
“Adhammakammaṁ taṁ, upāli, avinayakammaṁ. Yo kho, upāli, samaggo saṅgho sativinayārahassa amūḷhavinayaṁ deti, amūḷhavinayārahassa sativinayaṁ deti, evaṁ kho, upāli, adhammakammaṁ hoti avinayakammaṁ. Evañca pana saṅgho sātisāro hoti. Yo kho, upāli, samaggo saṅgho amūḷhavinayārahassa tassapāpiyasikākammaṁ karoti, tassapāpiyasikākammārahassa amūḷhavinayaṁ deti …pe… tassapāpiyasikākammārahassa tajjanīyakammaṁ karoti, tajjanīyakammārahassa tassapāpiyasikākammaṁ karoti … tajjanīyakammārahassa niyassakammaṁ karoti, niyassakammārahassa tajjanīyakammaṁ karoti … niyassakammārahassa pabbājanīyakammaṁ karoti, pabbājanīyakammārahassa niyassakammaṁ karoti … pabbājanīyakammārahassa paṭisāraṇīyakammaṁ karoti, paṭisāraṇīyakammārahassa pabbājanīyakammaṁ karoti … paṭisāraṇīyakammārahassa ukkhepanīyakammaṁ karoti, ukkhepanīyakammārahassa paṭisāraṇīyakammaṁ karoti … ukkhepanīyakammārahassa parivāsaṁ deti, parivāsārahassa ukkhepanīyakammaṁ karoti …
副テーマ: wisdom,karma
導線タグ: 規則違反,不公正な扱い,手続きの誤り,組織のルール,適切な対応,公正さ,責任
⚠ 自己責任論に誤解されやすい
智慧 vinaya 趣旨一致
Kathañca, bhikkhave, parivāso dātabbo? Āpattipariyantaṁ jānāti, rattipariyantaṁ jānāti; āpattipariyantaṁ sarati, rattipariyantaṁ sarati; āpattipariyante nibbematiko, rattipariyante nibbematiko— Āpattipariyantaṁ na jānāti, rattipariyantaṁ jānāti; āpattipariyantaṁ nassarati, rattipariyantaṁ sarati, āpattipariyante vematiko, rattipariyante nibbematiko— Āpattipariyantaṁ ekaccaṁ jānāti, ekaccaṁ na jānāti, rattipariyantaṁ jānāti; āpattipariyantaṁ ekaccaṁ sarati, ekaccaṁ nassarati, rattipariyantaṁ sarati; āpattipariyante ekacce vematiko, ekacce nibbematiko, rattipariyante nibbematiko—
副テーマ: wisdom,karma
導線タグ: 規則,手続き,判断基準,不確かさ,記憶,確認,意思決定
智慧 vinaya 趣旨一致
‘aho vata maṁ rajje abhisiñceyyun’ti, ayaṁ kho me, bhante, paṭhamo assāsako ahosi, so me etarahi samiddho. ‘Tassa ca me vijitaṁ arahaṁ sammāsambuddho okkameyyā’ti, ayaṁ kho me, bhante, dutiyo assāsako ahosi, so me etarahi samiddho. ‘Tañcāhaṁ bhagavantaṁ payirupāseyyan’ti, ayaṁ kho me, bhante, tatiyo assāsako ahosi, so me etarahi samiddho. ‘So ca me bhagavā dhammaṁ deseyyā’ti, ayaṁ kho me, bhante, catuttho assāsako ahosi, so me etarahi samiddho. ‘Tassa cāhaṁ bhagavato dhammaṁ ājāneyyan’ti, ayaṁ kho me, bhante, pañcamo assāsako ahosi, so me etarahi samiddho. Abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante. Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya—‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito. Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañca, bhikkhusaṅghañca. Upāsakaṁ maṁ, bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ, adhivāsetu ca me, bhante, bhagavā, svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
「ああ、願わくば、わたくしが王位に灌頂されんことを」——これが、尊師よ、わたくしの最初の安慰(アッサーサ)でございました。そしてそれは今や成就いたしました。「そのわたくしの治める国土に、阿羅漢にして正等覚者(アラハン・サンマーサンブッダ)が来臨されんことを」——これが、尊師よ、わたくしの第二の安慰でございました。そしてそれは今や成就いたしました。「そのわたくしが、かの世尊に親しくまみえることができんことを」——これが、尊師よ、わたくしの第三の安慰でございました。そしてそれは今や成就いたしました。「かの世尊が、わたくしのために法を説いてくださらんことを」——これが、尊師よ、わたくしの第四の安慰でございました。そしてそれは今や成就いたしました。「そのわたくしが、世尊の説かれる法を理解することができんことを」——これが、尊師よ、わたくしの第五の安慰でございました。そしてそれは今や成就いたしました。 尊師よ、すばらしいことでございます。尊師よ、まことにすばらしいことでございます。たとえば、尊師よ、倒れたものを起こし、覆われたものを開き、迷える者に道を示し、暗闇の中に油の燈火を掲げて「目ある者は形あるものを見ん」とするがごとく——そのように、世尊によって、あまたの方便をもって法は明らかに説き示されました。 尊師よ、わたくしはここに、世尊を帰依処とし、法を帰依処とし、比丘僧伽(びくさんが)を帰依処といたします。世尊よ、どうか世尊は、わたくしを今日より命ある限り帰依所に赴いた在家信者(ウパーサカ)として御心に留めてくださいませ。そしてまた尊師よ、来たる明日の食事を、比丘僧伽ともどもお受け取りくださいますよう、伏してお願い申し上げます。」
副テーマ: insight,teaching
導線タグ: 上司,将来,別れ,喪失
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Esā ñatti. Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yo so saṅghena ticīvarena avippavāso sammato, saṅgho taṁ ticīvarena avippavāsaṁ samūhanati. Yassāyasmato khamati etassa ticīvarena avippavāsassa samugghāto, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Samūhato so saṅghena ticīvarena avippavāso. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’ti. Evañca pana, bhikkhave, sīmā samūhantabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho.
「これは白(こつ)なり。大徳(だいとく)よ、僧伽(さんが)よ、我が言葉を聴け。かの僧伽によって三衣(さんね)不離住(ふりじゅう)を認められたる者、僧伽はその三衣不離住を廃棄する。もし尊者方(そんじゃがた)の中に、この三衣不離住の廃棄を可とする方があれば、黙していよ。可とせざる方があれば、語るべし。僧伽によって、かの三衣不離住は廃棄された。僧伽はこれを可とする。ゆえに黙せり。かくの如く、我はこれを保持する」と。 比丘たちよ、かくの如くして結界(けっかい)は廃棄されるべきものなり。有能にして堪能なる比丘によって、僧伽に白(もう)すべし――「大徳よ、僧伽よ、我が言葉を聴け。
副テーマ: wisdom,relationship
導線タグ: 規則,共同体,合意形成,決断,手放す,執着を捨てる,集団の調和
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Tehi, bhikkhave, bhikkhūhi puna pavāretabbaṁ. Pavāritānaṁ āpatti thullaccayassa. Idha pana, bhikkhave, aññatarasmiṁ āvāse tadahu pavāraṇāya sambahulā āvāsikā bhikkhū sannipatanti, pañca vā atirekā vā. ‘atthaññe āvāsikā bhikkhū anāgatā’ti. Te ‘nassantete, vinassantete, ko tehi attho’ti— bhedapurekkhārā pavārenti. Tehi pavāritamatte, avuṭṭhitāya parisāya, athaññe āvāsikā bhikkhū āgacchanti samasamā. Pavāritā suppavāritā, tesaṁ santike pavāretabbaṁ. Pavāritānaṁ āpatti thullaccayassa. Idha pana, bhikkhave, aññatarasmiṁ āvāse tadahu pavāraṇāya sambahulā āvāsikā bhikkhū sannipatanti, pañca vā atirekā vā.
「比丘たちよ、かの比丘たちは、ふたたび自恣(パーヴァーラナー)を行わねばならない。すでに自恣を行ったとすれば、偸蘭遮(トゥッラッチャヤ)の罪を犯すことになる。 さて比丘たちよ、ここにある住処において、自恣の当日、多くの住処の比丘たちが集まり、五人あるいはそれ以上となる。『他にも住処の比丘たちがいるが、いまだ来ていない』と知りながら、彼らは『あの者たちは滅びるがよい、あの者たちは亡びるがよい、彼らと何の関わりがあろうか』と——分裂を望んで——自恣を行う。彼らが自恣を終え、集会がいまだ解散しないうちに、他の住処の比丘たちがちょうど同数だけやって来る。すでに自恣を行ったとしても、それは正しく行われたこととなる。彼らの面前において、ふたたび自恣を行わねばならない。すでに自恣を行ったとすれば、偸蘭遮の罪を犯すことになる。 さて比丘たちよ、ここにある住処において、自恣の当日、多くの住処の比丘たちが集まり、五人あるいはそれ以上となる。」
副テーマ: wisdom,relationship,anger,karma
導線タグ: 分裂,不和,集団の対立,排除したい,ルール違反,共同体の秩序,和解
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
So bahisīmagato taṁ cīvaraṁ kāreti. So katacīvaro suṇāti “ubbhataṁ kira tasmiṁ āvāse kathinan”ti. Tassa bhikkhuno savanantiko kathinuddhāro. Bhikkhu atthatakathino cīvaraṁ ādāya pakkamati—“paccessan”ti. So bahisīmagato taṁ cīvaraṁ kāreti. So katacīvaro—“paccessaṁ paccessan”ti—bahiddhā kathinuddhāraṁ vītināmeti. Tassa bhikkhuno sīmātikkantiko kathinuddhāro. Bhikkhu atthatakathino cīvaraṁ ādāya pakkamati—“paccessan”ti. So bahisīmagato taṁ cīvaraṁ kāreti. So katacīvaro—“paccessaṁ paccessan”ti—sambhuṇāti kathinuddhāraṁ.
当該比丘が界外(けかい)に出て、その衣を作る。衣が完成したとき、彼は「あの住処においてカティナ(功徳衣)が撤収されたそうだ」と聞く。その比丘のカティナ撤収は、聞いた時点において成立する。 カティナを展張した住処の比丘が、衣を携えて「戻るつもりで」と思いつつ出発する。彼は界外に出てその衣を作る。衣が完成した後も、「戻るつもり、戻るつもり」と思いながら、界外においてカティナ撤収の時節を過ごしてしまう。その比丘のカティナ撤収は、界を越えた時点において成立する。 カティナを展張した住処の比丘が、衣を携えて「戻るつもりで」と思いつつ出発する。彼は界外に出てその衣を作る。衣が完成した後も、「戻るつもり、戻るつもり」と思いながら、カティナの撤収を心の中で受け入れる。
副テーマ: wisdom,mindfulness,attachment
導線タグ: 規則の理解,状況判断,柔軟な対応,義務と意図,帰還の意思,時間と行動,戒律の実践
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
parivāsārahaṁ mūlāya paṭikassati, mūlāyapaṭikassanārahassa parivāsaṁ deti … mūlāyapaṭikassanārahassa mānattaṁ deti, mānattārahaṁ mūlāya paṭikassati— mānattārahaṁ abbheti, abbhānārahassa mānattaṁ deti … abbhānārahaṁ upasampādeti, upasampadārahaṁ abbheti, evaṁ kho, upāli, adhammakammaṁ hoti avinayakammaṁ. Evañca pana saṅgho sātisāro hotī”ti. “Yo nu kho, bhante, samaggo saṅgho sativinayārahassa sativinayaṁ deti, amūḷhavinayārahassa amūḷhavinayaṁ deti, dhammakammaṁ nu kho taṁ, bhante, vinayakamman”ti? “Dhammakammaṁ taṁ, upāli, vinayakamman”ti. “Yo nu kho, bhante, samaggo saṅgho amūḷhavinayārahassa amūḷhavinayaṁ deti …pe… tassapāpiyasikākammārahassa tassapāpiyasikākammaṁ karoti …pe… tajjanīyakammārahassa tajjanīyakammaṁ karoti …pe…
副テーマ: wisdom,karma
導線タグ: 規則違反,手続きの正当性,組織のルール,公正な判断,集団の意思決定,責任の所在,規律と秩序
⚠ 自己責任論に誤解されやすい
智慧 vinaya 趣旨一致
Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe… vigarahitvā …pe… dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi— “na, bhikkhave, addhānamaggappaṭipannena bhikkhunā parissāvanaṁ yāciyamānena na dātabbaṁ. Yo na dadeyya, āpatti dukkaṭassa. Na ca, bhikkhave, aparissāvanakena addhāno paṭipajjitabbo. Yo paṭipajjeyya, āpatti dukkaṭassa. Sace na hoti parissāvanaṁ vā dhammakaraṇo vā, saṅghāṭikaṇṇopi adhiṭṭhātabbo— iminā parissāvetvā pivissāmī”ti. Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena vesālī tadavasari.
副テーマ: teaching
導線タグ: 上司,対人恐怖
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
“Aticiraṁ, samma, sattavassāni. Nāhaṁ sakkomi sattavassāni āgametun”ti. “Āgamehi, samma, chavassāni …pe… tīṇi vassāni … Ekassa vassassa accayena ubho agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmā”ti. “Aticiraṁ, samma, ekavassaṁ. Nāhaṁ sakkomi ekaṁ vassaṁ āgametun”ti. “Āgamehi, samma, sattamāse. Sattannaṁ māsānaṁ accayena ubhopi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmā”ti. “Aticiraṁ, samma, sattamāsā.
副テーマ: craving,attachment,suffering,impermanence
導線タグ: 焦り,待てない,衝動的,執着,欲求,忍耐,焦燥感
智慧 vinaya 趣旨一致
‘bahussuto nu khomhi, sutadharo, sutasannicayo? Ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpā me dhammā bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā? Saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, upāli, bhikkhu bahussuto hoti, sutadharo, sutasannicayo; ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti, tathārūpassa dhammā na bahussutā honti dhātā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, tassa bhavanti vattāro— ‘iṅgha tāva āyasmā āgamaṁ pariyāpuṇassū’ti. Itissa bhavanti vattāro. Puna caparaṁ, upāli, codakena bhikkhunā paraṁ codetukāmena evaṁ paccavekkhitabbaṁ— ‘ubhayāni kho me pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti, suvibhattāni, suppavattīni, suvinicchitāni, suttaso, anubyañjanaso? Saṁvijjati nu kho me eso dhammo udāhu no’ti? No ce, upāli, bhikkhuno ubhayāni pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti, suvibhattāni, suppavattīni, suvinicchitāni, suttaso, anubyañjanaso, ‘idaṁ panāvuso, kattha vuttaṁ bhagavatā’ti, iti puṭṭho na sampāyati, tassa bhavanti vattāro— ‘iṅgha tāva āyasmā vinayaṁ pariyāpuṇassū’ti. Itissa bhavanti vattāro. Codakenupāli, bhikkhunā paraṁ codetukāmena ime pañca dhamme ajjhattaṁ paccavekkhitvā paro codetabbo”ti. 9. Codakenaupaṭṭhāpetabbadhamma “Codakena, bhante, bhikkhunā paraṁ codetukāmena kati dhamme ajjhattaṁ upaṭṭhāpetvā paro codetabbo”ti?
副テーマ: insight,teaching
導線タグ: 上司,将来,罪悪感
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Yā sā saṅghena sīmā sammatā samānasaṁvāsā ekuposathā, yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho taṁ sīmaṁ samūhaneyya samānasaṁvāsaṁ ekuposathaṁ. Esā ñatti. Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yā sā saṅghena sīmā sammatā samānasaṁvāsā ekuposathā, saṅgho taṁ sīmaṁ samūhanati samānasaṁvāsaṁ ekuposathaṁ. Yassāyasmato khamati etissā sīmāya samānasaṁvāsāya ekuposathāya samugghāto, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Samūhatā sā sīmā saṅghena samānasaṁvāsā ekuposathā. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’”ti. 9. Gāmasīmādi “Asammatāya, bhikkhave, sīmāya aṭṭhapitāya, yaṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati, yā tassa vā gāmassa gāmasīmā, nigamassa vā nigamasīmā, ayaṁ tattha samānasaṁvāsā ekuposathā.
もし僧伽(サンガ)にとって機が熟しているならば、僧伽によって結界(シーマー)として承認された、同一の住処にして一布薩(ウポーサタ)の境界を、僧伽はその結界を廃除すべし――同一の住処にして一布薩の境界を。これが動議(ナッティ)である。 「大徳(バンテ)たちよ、僧伽よ、われの言葉を聞かれよ。僧伽によって結界として承認された、同一の住処にして一布薩の境界を、僧伽はその結界を廃除する――同一の住処にして一布薩の境界を。もし尊者方において、この結界の、同一の住処にして一布薩の境界としての廃除を認めるならば、沈黙されよ。もし認めないならば、発言されよ。この結界は、僧伽によって、同一の住処にして一布薩の境界として廃除された。僧伽はこれを認めた。ゆえに沈黙あり。われはかくのごとくこれを保持する。」  第九節 村の結界その他 「比丘たちよ、結界が承認されておらず、また設定されていない場合、ある村(ガーマ)もしくは市邑(ニガマ)に依止して住するとき、その村の村界(ガーマシーマー)、あるいは市邑の市邑界(ニガマシーマー)、これがそこにおける同一の住処にして一布薩の境界となる。」
副テーマ: wisdom,relationship
導線タグ: 共同体,ルール,合意形成,組織運営,調和,所属感,集団の秩序
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
‘atthaññe āvāsikā bhikkhū anāgatā’ti. Te ‘nassantete, vinassantete, ko tehi attho’ti— bhedapurekkhārā pavārenti. Tehi pavāritamatte, avuṭṭhitāya parisāya, athaññe āvāsikā bhikkhū āgacchanti thokatarā. Pavāritā suppavāritā, tesaṁ santike pavāretabbaṁ. Pavāritānaṁ āpatti thullaccayassa. Idha pana, bhikkhave, aññatarasmiṁ āvāse tadahu pavāraṇāya sambahulā āvāsikā bhikkhū sannipatanti, pañca vā atirekā vā. ‘atthaññe āvāsikā bhikkhū anāgatā’ti. Te ‘nassantete, vinassantete, ko tehi attho’ti— bhedapurekkhārā pavārenti.
「他にもまだ来ていない住処の比丘たちがいる」と〔知りながら〕、彼らは「あの者どもは滅びてしまえ、亡びてしまえ、あの者どもに何の用があろうか」と——分裂を企図して——自恣(パヴァーラナー)を行う。彼らが自恣を終えた直後、衆(パリサー)がまだ座を立たぬうちに、他の住処の比丘たちがより少数ながら到来する。〔先に〕自恣を終えた者たちは正しく自恣を済ませたのであるから、その者たちの面前において〔改めて〕自恣を行うべきである。〔それを怠った〕自恣済みの者たちには、偸蘭遮(トゥッラッチャヤ)の罪過が生じる。 また比丘たちよ、ここにある住処において、自恣の当日、多くの住処の比丘たちが集い——五人あるいはそれ以上——「他にもまだ来ていない住処の比丘たちがいる」と〔知りながら〕、彼らは「あの者どもは滅びてしまえ、亡びてしまえ、あの者どもに何の用があろうか」と——分裂を企図して——自恣を行うのである。
副テーマ: anger,karma,relationship,wisdom
導線タグ: 仲間外れ,排除したい,分裂,不和,コミュニティトラブル,規律違反,集団の対立
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Tassa bhikkhuno saha bhikkhūhi kathinuddhāro. Ādāyasattakaṁ niṭṭhitaṁ. 3. Samādāyasattaka Bhikkhu atthatakathino katacīvaraṁ samādāya pakkamati “na paccessan”ti. Tassa bhikkhuno pakkamanantiko kathinuddhāro. Bhikkhu atthatakathino cīvaraṁ samādāya pakkamati. Tassa bahisīmagatassa evaṁ hoti—“idhevimaṁ cīvaraṁ kāressaṁ, na paccessan”ti. So taṁ cīvaraṁ kāreti. Tassa bhikkhuno niṭṭhānantiko kathinuddhāro. Bhikkhu atthatakathino cīvaraṁ samādāya pakkamati.
その比丘(びく)にとって、カティナの解除(kathinuddhāra)は諸比丘とともになされる。 「持ち去りの七事(ādāyasattaka)」、以上をもって終わる。 ## 三、受け取りの七事(samādāyasattaka) カティナを展張(てんちょう)した後、ある比丘が衣(cīvara)を受け取って「戻るまい」と心に期して出発する。その比丘にとって、カティナの解除は出発をもって生じる。 カティナを展張した後、ある比丘が衣を受け取って出発する。その比丘が界外(sīmā の外)に至ったとき、こう思う——「ここで、この衣を仕立てよう。戻るまい」と。その者がその衣を仕立てる。その比丘にとって、カティナの解除は仕立ての完成をもって生じる。 カティナを展張した後、ある比丘が衣を受け取って出発する。
副テーマ: wisdom,impermanence,attachment
導線タグ: 手放すタイミング,決断,執着を手放す,区切り,けじめ,前に進む,完結
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
niyassakammārahassa niyassakammaṁ karoti …pe… pabbājanīyakammārahassa pabbājanīyakammaṁ karoti …pe… paṭisāraṇīyakammārahassa paṭisāraṇīyakammaṁ karoti …pe… ukkhepanīyakammārahassa ukkhepanīyakammaṁ karoti …pe… parivāsārahassa parivāsaṁ deti …pe… mūlāyapaṭikassanārahaṁ mūlāya paṭikassati …pe… mānattārahassa mānattaṁ deti …pe… abbhānārahaṁ abbheti, upasampadārahaṁ upasampādeti, dhammakammaṁ nu kho taṁ, bhante, vinayakamman”ti? “Dhammakammaṁ taṁ, upāli, vinayakammaṁ. Yo kho, upāli, samaggo saṅgho sativinayārahassa sativinayaṁ deti, amūḷhavinayārahassa amūḷhavinayaṁ deti, evaṁ kho, upāli, dhammakammaṁ hoti vinayakammaṁ.
副テーマ: wisdom,relationship
導線タグ: 規律,公正,手続き,集団の決定,ルール,秩序,正当性
⚠ 自己責任論に誤解されやすい
← 前175176177178179180181次 →

経典データの出典: SuttaCentral(CC0ライセンス)

© 2026 AIブッダ 禅 — トップ仏陀の教えブログお問い合わせ