🪷

AIブッダ 禅 経典データベース

4,354件
🔖 ブックマーク機能はLINEログインで利用できます 💬 AIブッダに相談
10,029
偈句数
7,081
日本語訳あり
9,982
パーリ原文
経典 19
テーマ 20
該当 4,354
すべて 智慧 4354 老い 931 苦しみ 772 正念 695 怒り 356 執着 350 350 業・因果 346 幸せ 337 自己 244 人間関係 243 家族 234 不安 168 仕事 165 渇愛 147 慈悲 115 無常 111 孤独 45 43 感謝 23
vinaya 2606 中部経典 2117 長部経典 1357 相応部経典 1136 増支部経典 857 jataka 563 スッタニパータ 522 ダンマパダ(法句経) 426 テーラガーター 211 テーリーガーター 68 クッダカパータ 57 イティヴッタカ 54 ウダーナ 34 金剛経 5 維摩経 5 般若心経 4 法華経 4 涅槃経 2 AN 1
智慧 vinaya 趣旨一致
Anujānāmi, bhikkhave, tiyojanaparamaṁ sīmaṁ sammannitun”ti. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū nadīpārasīmaṁ sammannanti. Uposathaṁ āgacchantā bhikkhūpi vuyhanti, pattāpi vuyhanti, cīvarānipi vuyhanti. “Na, bhikkhave, nadīpārasīmā sammannitabbā. Yo sammanneyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, yatthassa dhuvanāvā vā dhuvasetu vā, evarūpaṁ nadīpārasīmaṁ sammannitun”ti. 5. Uposathāgārakathā Tena kho pana samayena bhikkhū anupariveṇiyaṁ pātimokkhaṁ uddisanti asaṅketena. Āgantukā bhikkhū na jānanti— “kattha vā ajjuposatho karīyissatī”ti.
「比丘たちよ、我は最大三由旬(ヨージャナ)の界(シーマー)を結界することを許可する。」 さてその頃、六群(チャッバッギヤ)の比丘たちが川の対岸に及ぶ界を結界した。布薩(ウポーサタ)に参ずる比丘たちも流され、鉢も流され、衣も流された。 「比丘たちよ、川を越えて対岸に及ぶ界を結界してはならない。もし結界する者があれば、突吉羅(ドゥッカタ)の罪を犯す。比丘たちよ、我は、常設の渡し船もしくは常設の橋が存在する場合には、そのような川を越える界を結界することを許可する。」 **五 布薩堂に関する論議** さてその頃、比丘たちが各々の精舎(パリウェーナ)において、あらかじめ期日を告げることなく、それぞれ別々に波羅提木叉(パーティモッカ)を誦していた。来訪の比丘たちは、「今日の布薩はいずこにて行われるのか」を知ることができなかった。
副テーマ: wisdom,mindfulness,relationship,work
導線タグ: 規律,組織運営,ルール,共同生活,コミュニティ,調整,秩序
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
sabbāya vuṭṭhitāya parisāya, athaññe āvāsikā bhikkhū āgacchanti bahutarā …pe… samasamā …pe… thokatarā. Pavāritā suppavāritā, tesaṁ santike pavāretabbaṁ. Pavāritānaṁ āpatti dukkaṭassa. Vaggāvaggasaññipannarasakaṁ niṭṭhitaṁ. 11. Vematikapannarasaka Idha pana, bhikkhave, aññatarasmiṁ āvāse tadahu pavāraṇāya sambahulā āvāsikā bhikkhū sannipatanti, pañca vā atirekā vā. ‘atthaññe āvāsikā bhikkhū anāgatā’ti. Te ‘kappati nu kho amhākaṁ pavāretuṁ, na nu kho kappatī’ti vematikā pavārenti.
副テーマ: wisdom,relationship
導線タグ: 集団での決断,規則の解釈,不確かさ,合意形成,コミュニティの運営,手続きの正当性,疑念と行動
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Gandhā virecanañceva, acchākaṭaṁ kaṭākaṭaṁ. Paṭicchādani pabbhārā, ārāma sattāhena ca; Guḷaṁ muggaṁ sovīrañca, sāmaṁpākā punāpace. Punānuññāsi dubbhikkhe, phalañca tilakhādanī; Purebhattaṁ kāyaḍāho, nibbattañca bhagandalaṁ.
副テーマ: wisdom,suffering,mindfulness
導線タグ: 体調不良,病気,食事療法,回復,健康管理,医療,身体的苦しみ
智慧 vinaya 趣旨一致
dhammakammaṁ. Idha pana, bhikkhave, bhikkhussa hoti āpatti paṭikātabbā. Tamenaṁ codeti saṅgho vā sambahulā vā ekapuggalo vā— ‘āpattiṁ tvaṁ, āvuso, āpanno, paṭikarohi taṁ āpattin’ti. ‘natthi me, āvuso, āpatti, yamahaṁ paṭikareyyan’ti. Taṁ saṅgho āpattiyā appaṭikamme ukkhipati— dhammakammaṁ. Idha pana, bhikkhave, bhikkhussa hoti pāpikā diṭṭhi paṭinissajjetā. Tamenaṁ codeti saṅgho vā sambahulā vā ekapuggalo vā— ‘pāpikā te, āvuso, diṭṭhi, paṭinissajjetaṁ pāpikaṁ diṭṭhin’ti.
副テーマ: wisdom,karma,relationship,self
導線タグ: 過ちを認めない,責任回避,自己正当化,集団のルール,誠実さ,反省,価値観の歪み
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Yannūnāhaṁ saṅghaṁ dvinnaṁ āpattīnaṁ dvemāsappaṭicchannānaṁ itarampi māsaṁ parivāsaṁ yāceyyan’ti. Tena, bhikkhave, bhikkhunā purimaṁ upādāya dve māsā parivasitabbā. Idha pana, bhikkhave, bhikkhu dve saṅghādisesā āpattiyo āpajjati dvemāsappaṭicchannāyo; ekaṁ māsaṁ nibbematiko, ekaṁ māsaṁ vematiko. So saṅghaṁ dvinnaṁ āpattīnaṁ dvemāsappaṭicchannānaṁ yaṁ māsaṁ nibbematiko taṁ māsaṁ parivāsaṁ yācati. So parivasanto itarampi māsaṁ nibbematiko hoti. Tassa evaṁ hoti— Yannūnāhaṁ saṅghaṁ dvinnaṁ āpattīnaṁ dvemāsappaṭicchannānaṁ itarampi māsaṁ parivāsaṁ yāceyyan’ti. Tena, bhikkhave, bhikkhunā purimaṁ upādāya dve māsā parivasitabbā. Idha pana, bhikkhave, bhikkhu dve saṅghādisesā āpattiyo āpajjati dvemāsappaṭicchannāyo;
副テーマ: wisdom,karma
導線タグ: 規律,責任,誠実さ,自己開示,過ちの清算,正直さ,コミュニティのルール
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmassa puggalassa sikkhaṁ paccakkhātakathā vippakatā, taṁ vatthu avinicchitaṁ. Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho taṁ vatthuṁ vinicchineyyā’ti. Evañcetaṁ labhetha, iccetaṁ kusalaṁ. No ce labhetha, tadahuposathe cātuddase vā pannarase vā tasmiṁ puggale sammukhībhūte saṅghamajjhe udāharitabbaṁ— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmassa puggalassa sikkhaṁ paccakkhātakathā vippakatā, taṁ vatthu avinicchitaṁ. Tassa pātimokkhaṁ ṭhapemi, na tasmiṁ sammukhībhūte pātimokkhaṁ uddisitabbanti— dhammikaṁ pātimokkhaṭṭhapanaṁ’.
副テーマ: wisdom,relationship
導線タグ: 規律,コミュニティ,意思決定,手続き,公正,組織運営,対立解決
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Tehi pavāriyamāne athaññe āvāsikā bhikkhū āgacchanti bahutarā. Tehi, bhikkhave, bhikkhūhi puna pavāretabbaṁ. Pavāritānaṁ āpatti dukkaṭassa. Idha pana, bhikkhave, aññatarasmiṁ āvāse tadahu pavāraṇāya sambahulā āvāsikā bhikkhū sannipatanti, pañca vā atirekā vā. ‘atthaññe āvāsikā bhikkhū anāgatā’ti. Te ‘kappati nu kho amhākaṁ pavāretuṁ, na nu kho kappatī’ti vematikā pavārenti. Tehi pavāriyamāne athaññe āvāsikā bhikkhū āgacchanti samasamā. Pavāritā suppavāritā, avasesehi pavāretabbaṁ. Pavāritānaṁ āpatti dukkaṭassa. Idha pana, bhikkhave, aññatarasmiṁ āvāse tadahu pavāraṇāya sambahulā āvāsikā bhikkhū sannipatanti, pañca vā atirekā vā.
副テーマ: wisdom,mindfulness,work,relationship
導線タグ: 規則の解釈,集団の意思決定,手続きの正しさ,不確かな状況での判断,コミュニティの運営,責任の所在,やり直しと修正
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Vatthikammañca suppiñca, manussamaṁsameva ca; Hatthiassā sunakho ca, ahi sīhañca dīpikaṁ. Acchataracchamaṁsañca, paṭipāṭi ca yāgu ca; Taruṇaṁ aññatra guḷaṁ, sunidhāvasathāgāraṁ. Gaṅgā koṭisaccakathā, ambapālī ca licchavī;
副テーマ: wisdom,mindfulness
導線タグ: 戒律,食事制限,清浄さ,修行規則,日常生活の規律
⚠ 自己責任論に誤解されやすい
智慧 vinaya 趣旨一致
‘natthi me, āvuso, pāpikā diṭṭhi, yamahaṁ paṭinissajjeyyan’ti. Taṁ saṅgho pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge ukkhipati— dhammakammaṁ. Idha pana, bhikkhave, bhikkhussa hoti āpatti daṭṭhabbā, hoti āpatti paṭikātabbā …pe… hoti āpatti daṭṭhabbā, hoti pāpikā diṭṭhi paṭinissajjetā …pe… hoti āpatti paṭikātabbā, hoti pāpikā diṭṭhi paṭinissajjetā …pe… hoti āpatti daṭṭhabbā, hoti āpatti paṭikātabbā, hoti pāpikā diṭṭhi paṭinissajjetā. Tamenaṁ codeti saṅgho vā sambahulā vā ekapuggalo vā— ‘āpattiṁ tvaṁ, āvuso, āpanno, passasetaṁ āpattiṁ? Paṭikarohi taṁ āpattiṁ.
副テーマ: wisdom,karma,self,relationship
導線タグ: 過ちを認めない,自己正当化,反省できない,誤った信念,責任回避,コミュニティでの問題,自分の非を認める
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
“Anujānāmi, bhikkhave, kathinaṁ kathinarajjuṁ tattha tattha obandhitvā cīvaraṁ sibbetun”ti. Visame kathinaṁ pattharanti. Kathinaṁ paribhijjati …pe… “na, bhikkhave, visame kathinaṁ pattharitabbaṁ. Yo patthareyya, āpatti dukkaṭassā”ti. Chamāya kathinaṁ pattharanti. Kathinaṁ paṁsukitaṁ hoti …pe… “anujānāmi, bhikkhave, tiṇasanthārakan”ti. Kathinassa anto jīrati …pe… “anujānāmi, bhikkhave, anuvātaṁ paribhaṇḍaṁ āropetun”ti.
副テーマ: wisdom,work,mindfulness
導線タグ: 丁寧な作業,環境を整える,失敗から学ぶ,段取り,準備不足,細かい配慮,実践的な知恵
智慧 vinaya 趣旨一致
Kathaṁ dhammikaṁ sāmaggiṁ na upeti? Idha pana, bhikkhave, bhikkhu yehi ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehi dhammikāya sāmaggiyānupagamanaṁ hoti, tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi bhikkhu bhikkhuṁ passati dhammikaṁ sāmaggiṁ na upentaṁ. Na heva kho bhikkhu bhikkhuṁ passati dhammikaṁ sāmaggiṁ na upentaṁ, api ca añño bhikkhu bhikkhussa āroceti— ‘itthannāmo, āvuso, bhikkhu dhammikaṁ sāmaggiṁ na upetī’ti. Na heva kho bhikkhu bhikkhuṁ passati dhammikaṁ sāmaggiṁ na upentaṁ, nāpi añño bhikkhu bhikkhussa āroceti— ‘itthannāmo, āvuso, bhikkhu dhammikaṁ sāmaggiṁ na upetī’ti, api ca sova bhikkhu bhikkhussa āroceti— ‘ahaṁ, āvuso, dhammikaṁ sāmaggiṁ na upemī’ti. Ākaṅkhamāno, bhikkhave, bhikkhu tena diṭṭhena tena sutena tāya parisaṅkāya tadahuposathe cātuddase vā pannarase vā tasmiṁ puggale sammukhībhūte saṅghamajjhe udāhareyya— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmo puggalo dhammikaṁ sāmaggiṁ na upeti, tassa pātimokkhaṁ ṭhapemi, na tasmiṁ sammukhībhūte pātimokkhaṁ uddisitabbanti—
副テーマ: wisdom,relationship
導線タグ: 規律,集団のルール,正式な手続き,コミュニティの秩序,違反行為への対処,公正な判断,集団生活
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
‘atthaññe āvāsikā bhikkhū anāgatā’ti. Te ‘kappati nu kho amhākaṁ pavāretuṁ, na nu kho kappatī’ti vematikā pavārenti. Tehi pavāriyamāne athaññe āvāsikā bhikkhū āgacchanti thokatarā. Pavāritā suppavāritā, avasesehi pavāretabbaṁ. Pavāritānaṁ āpatti dukkaṭassa. Idha pana, bhikkhave, aññatarasmiṁ āvāse tadahu pavāraṇāya sambahulā āvāsikā bhikkhū sannipatanti, pañca vā atirekā vā. ‘atthaññe āvāsikā bhikkhū anāgatā’ti. Te ‘kappati nu kho amhākaṁ pavāretuṁ, na nu kho kappatī’ti vematikā pavārenti. Tehi pavāritamatte …pe… avuṭṭhitāya parisāya …pe…
副テーマ: wisdom,mindfulness
導線タグ: 規則の解釈,判断の迷い,手続きの正当性,集団での意思決定,不確かな状況での行動,ルールへの疑問,共同体のルール
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Uddissa kataṁ subhikkhaṁ, punadeva paṭikkhipi. Megho yaso meṇḍako ca, Gorasaṁ pātheyyakena ca; Keṇi ambo jambu coca, Mocamadhumuddikasālukaṁ. Phārusakā ḍākapiṭṭhaṁ, ātumāyaṁ nahāpito; Sāvatthiyaṁ phalaṁ bījaṁ, kismiṁ ṭhāne ca kāliketi.
副テーマ: wisdom,mindfulness
導線タグ: 食事,生活規律,戒律,節制,日常の管理
智慧 vinaya 趣旨一致
Pāpikā te diṭṭhi, paṭinissajjetaṁ pāpikaṁ diṭṭhin’ti. ‘natthi me, āvuso, āpatti, yamahaṁ passeyyaṁ. Natthi me, āvuso, āpatti yamahaṁ paṭikareyyaṁ. Natthi me, āvuso, pāpikā diṭṭhi, yamahaṁ paṭinissajjeyyan’ti. Taṁ saṅgho adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā ukkhipati— dhammakamman”ti. 8. Upālipucchākathā Atha kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. “yo nu kho, bhante, samaggo saṅgho sammukhākaraṇīyaṁ kammaṁ asammukhā karoti, dhammakammaṁ nu kho taṁ, bhante, vinayakamman”ti? “Adhammakammaṁ taṁ, upāli, avinayakamman”ti.
副テーマ: wisdom,relationship
導線タグ: 集団の決定,規則違反,責任回避,自己正当化,組織のルール,公正さ,反省できない
⚠ 自己責任論に誤解されやすい
智慧 vinaya 趣旨一致
Yassāyasmato khamati sudhammassa bhikkhuno paṭisāraṇīyassa kammassa karaṇaṁ—citto te gahapati khamāpetabboti, so tuṇhassa; yassa nakkhamati, so bhāseyya. Kataṁ saṅghena sudhammassa bhikkhuno paṭisāraṇīyakammaṁ— citto te gahapati khamāpetabboti. Khamati saṅghassa, tasmā tuṇhī, evametaṁ dhārayāmī’ti. 4.1. Adhammakammadvādasaka Tīhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgataṁ paṭisāraṇīyakammaṁ adhammakammañca hoti, avinayakammañca, duvūpasantañca. Asammukhā kataṁ hoti, appaṭipucchā kataṁ hoti, appaṭiññāya kataṁ hoti— Aparehipi, bhikkhave, tīhaṅgehi samannāgataṁ paṭisāraṇīyakammaṁ adhammakammañca hoti, avinayakammañca, duvūpasantañca. Anāpattiyā kataṁ hoti, adesanāgāminiyā āpattiyā kataṁ hoti, desitāya āpattiyā kataṁ hoti …pe…
副テーマ: teaching
導線タグ: 許し
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Dussañca cammacakkalī, coḷakaṁ akkamanti ca. Allā upāhanāniṭṭhu, likhanti apassenti ca; Apassenaṁ likhateva, dhotapaccattharena ca. Rājagahe na sakkonti, lāmakaṁ bhattuddesakaṁ; Kathaṁ nu kho paññāpakaṁ, bhaṇḍāgārikasammuti.
副テーマ: wisdom,work,attachment,mindfulness
導線タグ: 規律,生活習慣,物の扱い,役割と責任,組織運営,日常の実践,職務と秩序
智慧 vinaya 趣旨一致
dhammikaṁ pātimokkhaṭṭhapanaṁ’. Kathaṁ dhammikaṁ sāmaggiṁ paccādiyati? Idha, bhikkhave, bhikkhu yehi ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehi dhammikāya sāmaggiyā paccādānaṁ hoti, tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi bhikkhu bhikkhuṁ passati dhammikaṁ sāmaggiṁ paccādiyantaṁ. Na heva kho bhikkhu bhikkhuṁ passati dhammikaṁ sāmaggiṁ paccādiyantaṁ, api ca añño bhikkhu bhikkhussa āroceti—‘itthannāmo, āvuso, bhikkhu dhammikaṁ sāmaggiṁ paccādiyatī’ti. Na heva kho bhikkhu bhikkhuṁ passati dhammikaṁ sāmaggiṁ paccādiyantaṁ, nāpi añño bhikkhu bhikkhussa āroceti—‘itthannāmo, āvuso, bhikkhu dhammikaṁ sāmaggiṁ paccādiyatī’ti, api ca sova bhikkhu bhikkhussa āroceti—‘ahaṁ, āvuso, dhammikaṁ sāmaggiṁ paccādiyāmī’ti. Ākaṅkhamāno, bhikkhave, bhikkhu tena diṭṭhena tena sutena tāya parisaṅkāya tadahuposathe cātuddase vā pannarase vā tasmiṁ puggale sammukhībhūte saṅghamajjhe udāhareyya— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Itthannāmo puggalo dhammikaṁ sāmaggiṁ paccādiyati, tassa pātimokkhaṁ ṭhapemi, na tasmiṁ sammukhībhūte pātimokkhaṁ uddisitabbanti— dhammikaṁ pātimokkhaṭṭhapanaṁ’. Bhikkhussa pātimokkhe ṭhapite parisā vuṭṭhāti, dasannaṁ antarāyānaṁ aññatarena—
副テーマ: wisdom,relationship
導線タグ: 規則,手続き,コミュニティ,合意形成,公正さ,組織運営,対立解決
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Yo sammanneyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi, bhikkhave, ekaṁ samūhanitvā ekattha uposathaṁ kātuṁ. Evañca pana, bhikkhave, samūhantabbaṁ. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo— ‘Suṇātu me, bhante, saṅgho. Yadi saṅghassa pattakallaṁ, saṅgho itthannāmaṁ uposathāgāraṁ samūhaneyya. Esā ñatti. Suṇātu me, bhante, saṅgho. Saṅgho itthannāmaṁ uposathāgāraṁ samūhanati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa uposathāgārassa samugghāto, so tuṇhassa;
「任命しようとする者には、突吉羅(ドゥッカタ)の罪を犯すことになる。比丘たちよ、我は許可する――一処に集合して、一同にて布薩(ウポーサタ)を行うことを。 そして比丘たちよ、次のように集合すべきである。智慧ある有能な比丘によって、僧伽(サンガ)に告知がなされるべきである―― 『大徳よ、僧伽よ、我が言葉を聴かれよ。もし僧伽にとって時宜に適うならば、僧伽は、かくかくと呼ばれる布薩堂(ウポーサターガーラ)を廃することとする。これが諮問(ニャッティ)である。 大徳よ、僧伽よ、我が言葉を聴かれよ。僧伽は、かくかくと呼ばれる布薩堂を廃する。かくかくと呼ばれる布薩堂の廃止を、もし承認される長老にあっては、黙してあるべし。』」
副テーマ: wisdom,relationship
導線タグ: 組織運営,意思決定,合意形成,規則,コミュニティ,対立解消,調和
⚠ 出家者向けの文脈
智慧 vinaya 趣旨一致
Imamhi khandhake vatthū ekasataṁ chavatthu. Bhesajjakkhandhako niṭṭhito.
副テーマ: wisdom
導線タグ: 学び,知識の整理,修行の完成,教えの体系,仏教実践
智慧 vinaya 趣旨一致
“Yo nu kho, bhante, samaggo saṅgho paṭipucchākaraṇīyaṁ kammaṁ appaṭipucchā karoti …pe… paṭiññāyakaraṇīyaṁ kammaṁ appaṭiññāya karoti … sativinayārahassa amūḷhavinayaṁ deti … amūḷhavinayārahassa tassapāpiyasikākammaṁ karoti … tassapāpiyasikākammārahassa tajjanīyakammaṁ karoti … tajjanīyakammārahassa niyassakammaṁ karoti … niyassakammārahassa pabbājanīyakammaṁ karoti … pabbājanīyakammārahassa paṭisāraṇīyakammaṁ karoti … paṭisāraṇīyakammārahassa ukkhepanīyakammaṁ karoti … ukkhepanīyakammārahassa parivāsaṁ deti …
副テーマ: wisdom,karma,relationship,self
導線タグ: 手続きの誤り,規則違反,判断ミス,組織運営,公正さ,適切な対処,責任
⚠ 自己責任論に誤解されやすい
← 前172173174175176177178次 →

経典データの出典: SuttaCentral(CC0ライセンス)

© 2026 AIブッダ 禅 — トップ仏陀の教えブログお問い合わせ