🔖 ブックマーク機能はLINEログインで利用できます
💬 AIブッダに相談
10,023
偈句数
6,901
日本語訳あり
9,975
パーリ原文
経典 18
テーマ 20
該当 856
すべて
智慧 4287
老い 929
苦しみ 775
正念 717
業・因果 365
死 359
執着 353
幸せ 347
怒り 347
人間関係 246
自己 243
家族 234
不安 177
仕事 154
渇愛 145
慈悲 126
無常 108
孤独 45
空 43
感謝 23
経典: 増支部経典
✕ クリア
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Dasayimāni, bhikkhave, saṁyojanāni. Katamāni dasa? Pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni, pañcuddhambhāgiyāni saṁyojanāni. Katamāni pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo— imāni pañcorambhāgiyāni saṁyojanāni. Katamāni pañcuddhambhāgiyāni saṁyojanāni? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṁ, avijjā— imāni pañcuddhambhāgiyāni saṁyojanāni. Imāni kho, bhikkhave, dasa saṁyojanānī”ti.
“Mendicants, there are ten fetters. What ten? The five lower fetters and the five higher fetters. What are the five lower fetters? Substantialist view, doubt, misapprehension of precepts and observances, sensual desire, and ill will. These are the five lower fetters. What are the five higher fetters? Desire for rebirth in the realm of luminous form, desire for rebirth in the formless realm, conceit, restlessness, and ignorance. These are the five higher fetters. These are the ten fetters.”
「比丘たちよ、十の結縛がある。何が十であるか。五下分結と五上分結とである。何が五下分結であるか。有身見、疑、戒禁取、欲貪、瞋恚、これらが五下分結である。何が五上分結であるか。色貪、無色貪、慢、掉挙、無明、これらが五上分結である。これらが十の結縛である。」
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Nibbedhikapariyāyaṁ vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṁ desessāmi. Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti. “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca: Phasso, bhikkhave, kāmānaṁ nidānasambhavo. Katamā ca, bhikkhave, kāmānaṁ vemattatā? Añño, bhikkhave, kāmo rūpesu, añño kāmo saddesu, añño kāmo gandhesu, añño kāmo rasesu, añño kāmo phoṭṭhabbesu. Ayaṁ vuccati, bhikkhave, kāmānaṁ vemattatā. Katamo ca, bhikkhave, kāmānaṁ vipāko? Yaṁ kho, bhikkhave, kāmayamāno ta
“Mendicants, I will teach you a penetrative exposition of the teaching. Listen and apply your mind well, I will speak.” “Yes, sir,” they replied. The Buddha said this: Contact is their source. And what is the diversity of sensual pleasures? The sensual desire for sights, sounds, smells, tastes, and touches are all different. This is called the diversity of sensual pleasures. And what is the result of sensual pleasures? When one who desires sensual pleasures generates a corresponding incarnation,
「比丘たちよ、我は今、法の深奥なる解説を説かん。よく耳を傾け、心して聴くがよい。我は語らん。」「はい、世尊よ」と彼らは答えた。仏はかく説きたまえり。
触(そく)こそがその根源である。では、欲楽の多様性とは何か。色(しき)・声(しょう)・香(こう)・味(み)・触(そく)に対する欲求は、それぞれ異なるものである。これを欲楽の多様性と名づける。では、欲楽の果報(かほう)とは何か。欲楽を求める者が、それに応じた生(しょう)を受け取るとき、
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Chayimāni, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalāni, yehi balehi samannāgato tathāgato āsabhaṁ ṭhānaṁ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṁ nadati, brahmacakkaṁ pavatteti. Katamāni cha? Idha, bhikkhave, tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṁ pajānāti. Yampi, bhikkhave, tathāgato ṭhānañca ṭhānato aṭṭhānañca aṭṭhānato yathābhūtaṁ pajānāti, idampi, bhikkhave, tathāgatassa tathāgatabalaṁ hoti, yaṁ balaṁ āgamma tathāgato āsabhaṁ ṭhānaṁ paṭijānāti, parisāsu sīhanādaṁ nadati, brahmacakkaṁ
“Mendicants, the Realized One possesses six powers of a Realized One. With these he claims the bull’s place, roars his lion’s roar in the assemblies, and turns the divine wheel. What six? Firstly, the Realized One truly understands the possible as possible and the impossible as impossible. Since he truly understands this, this is a power of the Realized One. Relying on this he claims the bull’s place, roars his lion’s roar in the assemblies, and turns the divine wheel. If others come to the Real
比丘たちよ、如来は如来の六力を具えています。これらによって如来は牛の中の雄牛の座に就き、衆の中にて師子吼を発し、梵輪を転じます。六力とは何か。まず第一に、如来は可能なことを可能と、不可能なことを不可能と、如実に知ります。如来がこれを如実に知るがゆえに、これが如来の力となります。これに依って如来は牛の中の雄牛の座に就き、衆の中にて師子吼を発し、梵輪を転じます。もし他の者どもが如来のもとに来たならば——
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Chahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo samādhismiṁ balataṁ pāpuṇituṁ. Katamehi chahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu na samādhissa samāpattikusalo hoti, na samādhissa ṭhitikusalo hoti, na samādhissa vuṭṭhānakusalo hoti, asakkaccakārī ca hoti, asātaccakārī ca, asappāyakārī ca. Imehi kho, bhikkhave, chahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo samādhismiṁ balataṁ pāpuṇituṁ. Chahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu bhabbo samādhismiṁ balataṁ pāpuṇituṁ. Katamehi chahi? Idha, bhikkhave
“Mendicants, a mendicant who has six qualities can’t attain strength in immersion. What six? It’s when a mendicant is not skilled in entering immersion, skilled in remaining in immersion, or skilled in emerging from immersion. And they don’t practice carefully and persistently, and they don’t do what’s suitable. A mendicant who possesses these six qualities can’t attain strength in immersion. A mendicant who has six qualities can attain strength in immersion. What six? It’s when a mendicant is s
比丘たちよ、六つの性質を具えた比丘は、三昧において力を得ることができない。その六つとは何か。比丘が三昧に入ることに巧みでなく、三昧に留まることに巧みでなく、三昧から出ることに巧みでないということである。また、注意深く、根気強く修行せず、ふさわしいことを行わないということである。これら六つの性質を具えた比丘は、三昧において力を得ることができない。六つの性質を具えた比丘は、三昧において力を得ることができる。その六つとは何か。比丘が三昧に入ることに巧みであり、三昧に留まることに巧みであり、三昧から出ることに巧みであるということである。
⚠ 出家者向けの文脈
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Chahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṁ vā kusalaṁ dhammaṁ adhigantuṁ, adhigataṁ vā kusalaṁ dhammaṁ phātiṁ kātuṁ. Katamehi chahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu na āyakusalo ca hoti, na apāyakusalo ca hoti, na upāyakusalo ca hoti, anadhigatānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ adhigamāya na chandaṁ janeti, adhigate kusale dhamme na ārakkhati, sātaccakiriyāya na sampādeti. Imehi kho, bhikkhave, chahi dhammehi samannāgato bhikkhu abhabbo anadhigataṁ vā kusalaṁ dhammaṁ adhigantuṁ, adhigata
“Mendicants, a mendicant who has six qualities is unable to acquire more skillful qualities or to increase the skillful qualities they’ve already acquired. What six? It’s when a mendicant is not skilled in progress, skilled in regress, or skilled in means. They don’t generate enthusiasm to achieve skillful qualities not yet achieved. They don’t protect skillful qualities they have achieved. And they don’t try to persist in the task. A mendicant who possesses these six qualities is unable to acqu
比丘たちよ、六つの性質を備えた比丘は、未だ得ざる善法を得ることも、既に得たる善法を増長することもできない。その六つとは何か。比丘が、進歩に巧みでなく、退歩に巧みでなく、また方便に巧みでもないことである。さらに、未だ得ざる善法を得ようとする意欲を起こさず、既に得たる善法を護持せず、また修行の課題に専心しようとしないことである。比丘たちよ、これら六つの性質を備えた比丘は、未だ得ざる善法を得ることも、既に得たる善法を増長することもできないのである。
⚠ 出家者向けの文脈
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Chahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahantattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti dhammesu. Katamehi chahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu ālokabahulo ca hoti yogabahulo ca vedabahulo ca asantuṭṭhibahulo ca anikkhittadhuro ca kusalesu dhammesu uttari ca patāreti. Imehi kho, bhikkhave, chahi dhammehi samannāgato bhikkhu nacirasseva mahantattaṁ vepullattaṁ pāpuṇāti dhammesū”ti.
“Mendicants, a mendicant with six qualities soon acquires great and abundant good qualities. What six? It’s when a mendicant is full of light, full of practice, full of inspiration, and full of eagerness. They don’t slack off when it comes to developing skillful qualities. They reach further. A mendicant who possesses these six qualities soon acquires great and abundant good qualities.”
「比丘たちよ、六つの資質を備えた比丘は、やがて偉大にして豊かな善法を得るであろう。その六つとは何か。すなわち、光明に満ち、実践に満ち、信心に満ち、精進に満ちていること。そして善法を修習することを怠らず、さらに上を目指して歩み続けること。この六つの資質を具える比丘は、やがて偉大にして豊かな善法を得るであろう。」
⚠ 出家者向けの文脈
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Chahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. Katamehi chahi? Pāṇātipātī hoti, adinnādāyī hoti, kāmesumicchācārī hoti, musāvādī hoti, pāpiccho ca, micchādiṭṭhi ca. Imehi kho, bhikkhave, chahi dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. Chahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge. Katamehi chahi? Pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato hoti, kāmesumicchācārā paṭivirato hoti, musāvādā paṭivirato hoti, appiccho ca, sammā
“Mendicants, someone with six qualities is placed in hell as if delivered there. What six? They kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, and lie. And they have corrupt wishes and wrong view. Someone with these six qualities is placed in hell as if delivered there. Someone with six qualities is placed in heaven as if delivered there. What six? They don’t kill living creatures, steal, commit sexual misconduct, or lie. And they have few desires and right view. Someone with these six
比丘たちよ、六つの性質を備えた者は、まるで運ばれるかのように地獄に堕ちる。その六つとは何か。生き物を殺し、盗みを犯し、邪淫を行い、そして妄語を語る。さらに、邪欲を抱き、邪見を持つ。これら六つの性質を備えた者は、まるで運ばれるかのように地獄に堕ちる。六つの性質を備えた者は、まるで運ばれるかのように天界に生まれる。その六つとは何か。生き物を殺さず、盗みを犯さず、邪淫を行わず、妄語を語らない。さらに、少欲にして、正見を持つ。これら六つの性質を備えた者は、まるで運ばれるかのように天界に生まれる。
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Dasahi, bhikkhave, vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī kāyassa. Katamehi dasahi? Khettavatthūhi vaḍḍhati, dhanadhaññena vaḍḍhati, puttadārehi vaḍḍhati, dāsakammakaraporisehi vaḍḍhati, catuppadehi vaḍḍhati, saddhāya vaḍḍhati, sīlena vaḍḍhati, sutena vaḍḍhati, cāgena vaḍḍhati, paññāya vaḍḍhati— imehi kho, bhikkhave, dasahi vaḍḍhīhi vaḍḍhamāno ariyasāvako ariyāya vaḍḍhiyā vaḍḍhati, sārādāyī ca hoti varādāyī kāyassāti. Dhanena dhaññena ca yodha vaḍḍh
“Mendicants, a noble disciple who grows in ten ways grows nobly, taking on what is essential and excellent in this life. What ten? He grows in fields and lands, money and grain, wives and children, in bondservants, workers, and staff, and in livestock. And he grows in faith, ethics, learning, generosity, and wisdom. A noble disciple who grows in ten ways grows nobly, taking on what is essential and excellent in this life. Someone who grows in money and grain, in wives, children, and livestock, i
「比丘たちよ、十の事柄において増長する聖なる弟子は、高貴に増長し、この生において本質的にして優れたものを受け取る。その十とは何か。田畑と土地において、金銭と穀物において、妻子において、奴婢・使用人・従者において、そして家畜において増長する。さらには、信において、戒において、聞において、布施において、慧において増長する。十の事柄において増長する聖なる弟子は、高貴に増長し、この生において本質的にして優れたものを受け取る。金銭と穀物において、妻子と家畜において増長する者も、」
⚠ 自己責任論に誤解されやすい
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Chahi, bhikkhave, dhammehi samannāgatassa bhikkhuno yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi. Katamehi chahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu mahiccho hoti, vighātavā, asantuṭṭho, itarītaracīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārena, assaddho hoti, dussīlo hoti, kusīto hoti, muṭṭhassati hoti, duppañño hoti. Imehi kho, bhikkhave, chahi dhammehi samannāgatassa bhikkhuno yā ratti vā divaso vā āgacchati hāniyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no vuddhi.
“Mendicants, a mendicant with six qualities can expect decline, not growth, in skillful qualities, whether by day or by night. What six? It’s when a mendicant has many desires—they’re frustrated and not content with any kind of robes, almsfood, lodgings, and medicines and supplies for the sick. And they’re faithless, unethical, unmindful, and witless. A mendicant with these six qualities can expect decline, not growth, in skillful qualities, whether by day or by night. A mendicant with six quali
「比丘らよ、六つの性質を備えた比丘は、昼夜を問わず、善法において増長ではなく退転を期すべきである。その六つとは何か。すなわち、ある比丘が多欲であり、いかなる衣・食・住・病の資具をもってしても、満足を知らず苦悶する場合である。さらに、信なく、戒なく、念なく、慧なき者である。これら六つの性質を備えた比丘は、昼夜を問わず、善法において増長ではなく退転を期すべきである。六つの性質を備えた比丘は……」
⚠ 出家者向けの文脈
執着
増支部経典
趣旨一致
長
“Dasahi, bhikkhave, asaddhammehi samannāgatā nigaṇṭhā. kuhakā, bhikkhave, nigaṇṭhā; pāpicchā, bhikkhave, nigaṇṭhā; pāpamittā, bhikkhave, nigaṇṭhā— imehi kho, bhikkhave, dasahi asaddhammehi samannāgatā nigaṇṭhā”ti. Katamehi dasahi? Assaddhā, bhikkhave, nigaṇṭhā; dussīlā, bhikkhave, nigaṇṭhā; ahirikā, bhikkhave, nigaṇṭhā; anottappino, bhikkhave, nigaṇṭhā; asappurisasambhattino, bhikkhave, nigaṇṭhā; attukkaṁsakaparavambhakā, bhikkhave, nigaṇṭhā; sandiṭṭhiparāmāsā ādhānaggāhī duppaṭinissaggino, bhik
“Mendicants, Jain ascetics have ten bad qualities. They’re deceptive, with corrupt wishes and bad friends. Jain ascetics possess these ten bad qualities.” What ten? They’re faithless and unethical, without conscience or prudence, and devoted to untrue persons. They glorify themselves and put others down. They’re attached to their own views, holding them tight, and refusing to let go.
「比丘たちよ、尼乾陀の修行者たちは十の悪しき性質を具えている。彼らは欺瞞に満ち、邪な願望を抱き、悪友と交わる。尼乾陀の修行者たちはかかる十の悪しき性質を具えているのである。」では、その十とは何か。彼らは信なく、戒なく、慚なく、愧なく、邪な人々に親しみ従う。自らを讃嘆し、他者を誹謗する。そして自己の見解に執着し、それをかたく握りしめて、手放すことを拒むのである。
執着
増支部経典
趣旨一致
長
Tatra kho āyasmā mahāmoggallāno bhikkhū āmantesi: “āvuso bhikkhave”ti. “Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṁ. Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca: Maccharī kho pana ayamāyasmā; Saṭho kho pana ayamāyasmā; Māyāvī kho pana ayamāyasmā; Pāpiccho kho pana ayamāyasmā; icchāpariyuṭṭhitena cetasā bahulaṁ viharati. Icchāpariyuṭṭhānaṁ kho pana tathāgatappavedite dhammavinaye parihānametaṁ. Sati kho pana ayamāyasmā uttari karaṇīye oramattakena visesādhigamena antarā vosānaṁ āpanno. Ant
There Venerable Mahāmoggallāna addressed the mendicants: “Reverends, mendicants!” “Reverend,” they replied. Venerable Mahāmoggallāna said this: stingy … devious … deceitful … This venerable has corrupt wishes, and often lives with a heart full of desire. But being full of desire means decline in the teaching and training proclaimed by the Realized One. When there is still more to be done, this venerable stopped half-way after achieving some trifling distinction. But stopping half-way means decli
そこで、尊者マハーモッガッラーナは比丘たちに呼びかけられた。「友よ、比丘たちよ。」「友よ」と彼らは応えた。尊者マハーモッガッラーナはかく説かれた。
慳貪なる者……狡猾なる者……虚偽を弄する者……この尊者は邪欲に満ちており、しばしば渇愛に充ち満ちた心をもって住している。しかしながら、渇愛に充ち満ちているということは、如来によって説かれた法と律における退転を意味するのである。なすべきことがなお残されているにもかかわらず、この尊者はいささかの些細な証得を得たのみで中途にして歩みを止めてしまった。しかるに、中途にして歩みを止めるということは、退……
執着
増支部経典
趣旨一致
長
Bhagavā etadavoca: “taṇhaṁ vo, bhikkhave, desessāmi jāliniṁ saritaṁ visaṭaṁ visattikaṁ, yāya ayaṁ loko uddhasto pariyonaddho tantākulakajāto gulāguṇṭhikajāto muñjapabbajabhūto apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ saṁsāraṁ nātivattati. Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti. “Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca: “Katamā ca sā, bhikkhave, taṇhā jālinī saritā visaṭā visattikā, yāya ayaṁ loko uddhasto pariyonaddho tantākulakajāto gulāguṇṭhikajāto muñjapabbajabhū
The Buddha said this: “Mendicants, I will teach you about craving—the weaver, the migrant, the creeping, the clinging. This world is choked by it, engulfed by it. It makes the world tangled like yarn, knotted like a ball of thread, and matted like rushes and reeds, not escaping the places of loss, the bad places, the underworld, transmigration. Listen and apply your mind well, I will speak.” “Yes, sir,” they replied. The Buddha said this: “And what is that craving …? There are eighteen currents
仏陀はかくの如く説かれた。「比丘たちよ、我は汝らに渇愛について説こうと思う。渇愛とは、織り成す者、流転する者、忍び寄る者、執着する者である。この世界はそれによって塞がれ、それによって呑み込まれている。渇愛は世界を、糸が絡まるがごとく、糸玉が結び固まるがごとく、葦や蔓草が縺れ合うがごとく、もつれさせるのである。そして衆生をして、悪趣・悪所・奈落という堕落の境涯より、また輪廻転生より、逃れ出ることを得せしめないのである。よく聴き、心に念じよ。我は今より説かん。」「御意にございます、世尊よ」と彼らは答えた。仏陀はかくの如く説かれた。「では、その渇愛とは何か……?十八の流れがある。
慈悲
増支部経典
趣旨一致
長
“Yebhuyyena, bhikkhave, sattā kāmesu laḷitā. Taṁ kissa hetu? ‘Atthesā, bhikkhave, kumārassa vihesā; nesā natthī’ti vadāmi. Karaṇīyañca kho etaṁ, bhikkhave, dhātiyā atthakāmāya hitesiniyā anukampikāya, anukampaṁ upādāya. Yato ca kho, bhikkhave, so kumāro vuddho hoti alaṁpañño, anapekkhā dāni, bhikkhave, dhāti tasmiṁ kumāre hoti: ‘attagutto dāni kumāro nālaṁ pamādāyā’ti. Asitabyābhaṅgiṁ, bhikkhave, kulaputto ohāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajito hoti, ‘saddhāpabbajito kulaputto’ti alaṁvacanāya. Taṁ
“Mendicants, sentient beings are mostly charmed by sensual pleasures. Why is that? I admit she’d know, ‘This will distress the child, there’s no denying.’ Still, it should be done by a nursemaid who wants what’s best for him, out of kindness and sympathy. And when the boy has grown up and has enough sense, his nursemaid would not be concerned about him, thinking: ‘The boy can look after himself. He won’t be negligent.’ When a gentleman has abandoned the scythe and flail and gone forth from the l
比丘たちよ、有情の衆生はおおよそ欲楽に魅惑されている。それはいかなる故によるものか。
譬えば、乳母が己の養い子の幸福を願い、慈悲の心をもってあたるとしよう。「これは幼子を苦しめることになろう、それは否定できない」と知りつつも、なお乳母はそれをなさねばならぬことがある。やがてその子が成長し、十分な分別を身につけたならば、乳母はもはやその子を案じて「この子は自ら身を律することができる。怠ることはあるまい」と思うであろう。
ひとりの善家の子が、鎌と殻竿を捨て、世俗の家を出て出家し——
慈悲
増支部経典
趣旨一致
長
“Pañcime, bhikkhave, saddhe kulaputte ānisaṁsā. Katame pañca? Ye te, bhikkhave, loke santo sappurisā te saddhaññeva paṭhamaṁ anukampantā anukampanti, no tathā assaddhaṁ; saddhaññeva paṭhamaṁ upasaṅkamantā upasaṅkamanti, no tathā assaddhaṁ; saddhaññeva paṭhamaṁ paṭiggaṇhantā paṭiggaṇhanti, no tathā assaddhaṁ; saddhaññeva paṭhamaṁ dhammaṁ desentā desenti, no tathā assaddhaṁ; saddho kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca saddhe kulaputte ānisaṁsā. Seyy
“Mendicants, a faithful gentleman gets five benefits. What five? The true persons in the world show sympathy first to the faithful, not so much to the unfaithful. They first approach the faithful, not so much the unfaithful. They first receive alms from the faithful, not so much the unfaithful. They first teach Dhamma to the faithful, not so much the unfaithful. When their body breaks up, after death, the faithful are reborn in a good place, a heavenly realm. A faithful gentleman gets these five
比丘たちよ、信心ある善男子は五つの利益を得る。いかなる五つか。世における真人たちは、不信の者よりも先に信心ある者に対して慈悲を垂れる。不信の者よりも先に信心ある者に近づく。不信の者よりも先に信心ある者から布施を受け取る。不信の者よりも先に信心ある者に法を説く。そして身壊れ命終わりし後、信心ある者は善趣なる天界に生まれ変わる。信心ある善男子は、これら五つの利益を得るのである。
慈悲
増支部経典
趣旨一致
長
“Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnaṁ. Katamehi pañcahi? Kālena ca bhāsitā hoti, saccā ca bhāsitā hoti, saṇhā ca bhāsitā hoti, atthasaṁhitā ca bhāsitā hoti, mettacittena ca bhāsitā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgatā vācā subhāsitā hoti, no dubbhāsitā, anavajjā ca ananuvajjā ca viññūnan”ti.
“Mendicants, speech that has five factors is well spoken, not poorly spoken. It’s blameless and is not criticized by sensible people. What five? It is speech that is timely, true, gentle, beneficial, and loving. Speech with these five factors is well spoken, not poorly spoken. It’s blameless and is not criticized by sensible people.”
「比丘たちよ、五つの要素を備えた言葉は、善く語られたものであり、悪く語られたものではない。それは咎なく、智ある人々に非難されることもない。では、その五つとは何か。すなわち、時に適い、真実であり、柔和であり、利益をもたらし、慈しみに満ちた言葉である。これら五つの要素を備えた言葉こそ、善く語られたものであり、悪く語られたものではない。それは咎なく、智ある人々に非難されることもない。」
慈悲
増支部経典
趣旨一致
長
“Pañcahi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgantveva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi pañcahi? Ajjavena, javena, maddavena, khantiyā, soraccena— imehi kho, bhikkhave, pañcahi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅgantveva saṅkhaṁ gacchati. Evamevaṁ kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa. Katamehi pañcahi? Ajjavena,
“Mendicants, a fine royal thoroughbred with five factors is worthy of a king, fit to serve a king, and is reckoned a factor of kingship. What five? Integrity, speed, tenderness, patience, and gentleness. A fine royal thoroughbred with these five factors is worthy of a king. … In the same way, a mendicant with five qualities is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of veneration with joined palms, and is the supreme field of merit
比丘たちよ、五つの要素を備えた優れた王の駿馬は、王に相応しく、王に奉仕するに足り、王権の一要素と見なされる。五つとは何か。誠実さ、速さ、柔和さ、忍耐、そして穏やかさである。これら五つの要素を備えた優れた王の駿馬は、王に相応しい。……同じく、五つの功徳を具えた比丘は、天神に捧げられた供養を受けるに値し、歓待を受けるに値し、布施を受けるに値し、合掌して礼拝されるに値し、世における無上の福田である。
⚠ 出家者向けの文脈
慈悲
増支部経典
趣旨一致
長
“Catūhi, bhikkhave, aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṁ gacchati. Katamehi catūhi? Ajjavena, javena, khantiyā, soraccena— imehi kho, bhikkhave, catūhi aṅgehi samannāgato rañño bhadro assājānīyo rājāraho hoti, rājabhoggo, rañño aṅganteva saṅkhaṁ gacchati. Evamevaṁ kho, bhikkhave, catūhi dhammehi samannāgato bhikkhu āhuneyyo hoti …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassa. Katamehi catūhi? Ajjavena, javena, khantiyā, soraccena— imehi kho, bhikkhav
“Mendicants, a fine royal thoroughbred with four factors is worthy of a king, fit to serve a king, and reckoned a factor of kingship. What four? Integrity, speed, patience, and gentleness. A fine royal thoroughbred with these four factors is worthy of a king. … In the same way, a mendicant with four qualities is worthy of offerings dedicated to the gods, worthy of hospitality, worthy of a religious donation, worthy of veneration with joined palms, and is the supreme field of merit for the world.
「比丘たちよ、四つの徳を備えた優れた王の駿馬は、王にふさわしく、王に仕えるに値し、王権の一要素とみなされる。その四つとは何か。誠実さ、速さ、忍耐、そして柔順さである。これら四つの徳を具えた優れた王の駿馬は、王にふさわしいのである。……同じように、四つの功徳を備えた比丘は、天神に捧げられる供養を受けるにふさわしく、布施を受けるにふさわしく、浄財の寄進を受けるにふさわしく、合掌して礼拝されるにふさわしく、そして世間における無上の福田となるのである。」
⚠ 出家者向けの文脈
慈悲
増支部経典
趣旨一致
長
“Chayime, bhikkhave, dhammā sāraṇīyā. Katame cha? Idha, bhikkhave, bhikkhuno mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo. Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno mettaṁ vacīkammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo. Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo. Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā a
“Mendicants, there are these six warm-hearted qualities. What six? Firstly, a mendicant consistently treats their spiritual companions with bodily kindness, both in public and in private. This is a warm-hearted quality. Furthermore, a mendicant consistently treats their spiritual companions with verbal kindness, both in public and in private. This too is a warm-hearted quality. Furthermore, a mendicant consistently treats their spiritual companions with mental kindness … Furthermore, a mendicant
「比丘たちよ、六つの温かき徳がある。いかなる六つか。まず、比丘は梵行を共にする者たちに対し、人前においても独処においても、常に身の慈しみをもって接する。これが温かき徳である。さらに、比丘は梵行を共にする者たちに対し、人前においても独処においても、常に口の慈しみをもって接する。これもまた温かき徳である。さらに、比丘は梵行を共にする者たちに対し、常に意の慈しみをもって接する……さらに、比丘は」
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,出家者向けの文脈
慈悲
増支部経典
趣旨一致
長
“Cattārimāni, bhikkhave, saddhassa kulaputtassa dassanīyāni saṁvejanīyāni ṭhānāni. Katamāni cattāri? ‘Idha tathāgato jāto’ti, bhikkhave, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ. ‘Idha tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddho’ti, bhikkhave, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ. ‘Idha tathāgato anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavattesī’ti, bhikkhave, saddhassa kulaputtassa dassanīyaṁ saṁvejanīyaṁ ṭhānaṁ. ‘Idha tathāgato anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbuto’ti, bhi
“Mendicants, a faithful gentleman should go to see these four inspiring places. What four? Thinking: ‘Here the Realized One was born!’—that is an inspiring place. Thinking: ‘Here the Realized One became awakened as a supreme fully awakened Buddha!’—that is an inspiring place. Thinking: ‘Here the Realized One rolled forth the supreme Wheel of Dhamma!’—that is an inspiring place. Thinking: ‘Here the Realized One was fully quenched in the element of extinguishment, with no residue!’—that is an insp
比丘たちよ、信心ある善男子は、これら四つの霊場を訪れるべきである。いかなる四つか。「ここに如来は誕生し給えり」と思念しつつ——これが霊場である。「ここに如来は無上正等覚を成就し給えり」と思念しつつ——これが霊場である。「ここに如来は無上の法輪を転じ給えり」と思念しつつ——これが霊場である。「ここに如来は有余なき涅槃界において般涅槃し給えり」と思念しつつ——これが霊場である。
慈悲
増支部経典
趣旨一致
中
“Cattārimāni, bhikkhave, vacīsucaritāni. Katamāni cattāri? Saccavācā, apisuṇā vācā, saṇhā vācā, mantabhāsā— Imāni kho, bhikkhave, cattāri vacīsucaritānī”ti.
“Mendicants, there are these four kinds of good conduct by way of speech. What four? Speech that’s true, harmonious, gentle, and thoughtful. These are the four kinds of good conduct by way of speech.”
「比丘たちよ、言葉による善行には四種がある。いかなる四種か。真実の言葉、和合の言葉、柔和の言葉、そして思慮深き言葉である。これらが、言葉による四種の善行である。」
経典データの出典: SuttaCentral(CC0ライセンス)