🔖 ブックマーク機能はLINEログインで利用できます
💬 AIブッダに相談
10,023
偈句数
6,901
日本語訳あり
9,975
パーリ原文
経典 18
テーマ 20
該当 153
すべて
智慧 4287
老い 929
苦しみ 775
正念 717
業・因果 365
死 359
執着 353
幸せ 347
怒り 347
人間関係 246
自己 243
家族 234
不安 177
仕事 154
渇愛 145
慈悲 126
無常 108
孤独 45
空 43
感謝 23
経典: 相応部経典
✕ クリア
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Sāvatthinidānaṁ. “Sato, bhikkhave, bhikkhu vihareyya sampajāno. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sato hoti. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sampajāno hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhuno viditā vedanā uppajjanti, viditā up
At Sāvatthī. “Mendicants, a mendicant should live mindful and aware. This is my instruction to you. And how is a mendicant mindful? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … mind … principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. That’s how a mendicant is mindful. And how is a mendicant aware? It’s when a mend
舎衛城にて。「比丘たちよ、比丘は正念正知を保ちつつ住すべきである。これが汝らへの我が教えである。では、いかにして比丘は正念を具えるのか。比丘が身に於いて身を観察しながら——熱心に、正知にして正念あり、世間に対する貪欲と憂悩を離れて——瞑想に住する時、これを正念という。受に於いて受を観察し……心に於いて心を観察し……法に於いて法を観察しながら——熱心に、正知にして正念あり、世間に対する貪欲と憂悩を離れて——瞑想に住する、これを比丘の正念という。では、いかにして比丘は正知を具えるのか。比丘が……
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
“Cattārome, bhikkhave, satipaṭṭhānā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Ime kho, bhikkhave, cattāro satipaṭṭhānā. Imesaṁ kho, bhikkhave, catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā dvinnaṁ phalānaṁ aññataraṁ phalaṁ pāṭikaṅkhaṁ— diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā”ti.
“Mendicants, there are these four kinds of mindfulness meditation. What four? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … mind … principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. These are the four kinds of mindfulness meditation. Because of developing and cultivating these four kinds of mindfulness meditation, o
比丘たちよ、四種の念処があります。その四とは何か。ここに一人の比丘がいて、身において身を観じながら、熱心に、正知にして正念あり、世における貪欲と憂いを離れて住する。受において受を観じながら、熱心に、正知にして正念あり、世における貪欲と憂いを離れて住する。心において心を観じながら、熱心に、正知にして正念あり、世における貪欲と憂いを離れて住する。法において法を観じながら、熱心に、正知にして正念あり、世における貪欲と憂いを離れて住する。これらが四種の念処であります。この四種の念処を修習し、多修することによって――
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
“Cattārome, bhikkhave, iddhipādā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṁsā. Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, cattāro iddhipādā kathaṁ bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṁsā? Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti— iti me chando na ca atilīno bhavissati, na ca atippaggahito bhavissati, na ca ajjhattaṁ saṅkhitto bhavissati, na ca bahiddhā vikkhitto bhavissati. Pacchāpuresaññī ca viharati— yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure; yathā adh
“Mendicants, when the four bases of psychic power are developed and cultivated they’re very fruitful and beneficial. How so? It’s when a mendicant develops the basis of psychic power that has immersion due to enthusiasm, and active effort. They think: ‘My enthusiasm won’t be too lax or too tense. And it’ll be neither constricted internally nor scattered externally.’ And they meditate perceiving before and behind: as before, so behind; as behind, so before; as below, so above; as above, so below;
「比丘たちよ、四神足を修習し、繰り返し닦くならば、大いなる果報と功徳をもたらすであろう。いかにしてそうなるのか。すなわち、ある比丘が、欲(欲神足)を因とする三昧と精勤の行を具えた神足を修習するのである。その者はかく思惟する。『わが欲は、弛緩することなく、また緊張することもなく、内に萎縮することなく、外に散乱することもなからん』と。そして彼は、前と後とを等しく観ずる修行を行ずる――前のごとく後も、後のごとく前も、下のごとく上も、上のごとく下もあり、
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
“Catunnaṁ, bhikkhave, satipaṭṭhānānaṁ bhāvanaṁ desessāmi. Taṁ suṇātha. Katamā, bhikkhave, catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanā? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Ayaṁ kho, bhikkhave, catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanā”ti.
“Mendicants, I will teach you the development of the four kinds of mindfulness meditation. Listen … And what is the development of the four kinds of mindfulness meditation? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … mind … principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. This is the development of the four kind
「比丘たちよ、今や私は四種の念処の修習について説き明かさん。よく聴くがよい……では、四念処の修習とは何か。それは、比丘が身体の一側面を観察しながら禅定に入ることである——熱心に、明知を具え、正念を保ち、世間に対する貪欲と憂悶を除き去って。また、受の一側面を観察しながら……心の一側面を観察しながら……法の一側面を観察しながら禅定に入ることである——熱心に、明知を具え、正念を保ち、世間に対する貪欲と憂悶を除き去って。これが四念処の修習である。」
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
“Satipaṭṭhānañca vo, bhikkhave, desessāmi satipaṭṭhānabhāvanañca satipaṭṭhānabhāvanāgāminiñca paṭipadaṁ. Taṁ suṇātha. Katamañca, bhikkhave, satipaṭṭhānaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu vedanānupassī viharati …pe… citte cittānupassī viharati …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Idaṁ vuccati, bhikkhave, satipaṭṭhānaṁ. Katamā ca, bhikkhave, satipaṭṭhānabhāv
“Mendicants, I will teach you mindfulness meditation, the development of mindfulness meditation, and the practice that leads to the development of mindfulness meditation. Listen … And what is mindfulness meditation? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … mind … principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the worl
「比丘たちよ、われは汝らに念処(ねんじょ)を説き、念処の修習を説き、また念処の修習へと導く道を説かん。よく聴くがよい……
では、念処とは何か。ここに一人の比丘あり、身(しん)について身を観じながら禅定に住す。かれは熱心にして、正知あり、正念あり、世における貪欲と憂いを離れたる者なり。また受(じゅ)について受を観じながら禅定に住す。また心(しん)について心を観じながら禅定に住す。また法(ほう)について法を観じながら禅定に住す。かれは熱心にして、正知あり、正念あり、世における貪欲と憂いを離れたる者なり。」
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Sāvatthinidānaṁ. Mā vo amataṁ panassā”ti. “Catūsu, bhikkhave, satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā viharatha. Mā vo amataṁ panassa. Katamesu catūsu? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Imesu, bhikkhave, catūsu satipaṭṭhānesu suppatiṭṭhitacittā viharatha.
At Sāvatthī. Don’t let freedom from death escape you.” “Mendicants, you should meditate with your mind firmly established in the four kinds of mindfulness meditation. Don’t let freedom from death escape you. What four? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … mind … principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the w
舎衛城にて。「不死を失うことなかれ。」「比丘たちよ、汝らは四種の念処において、心をしっかりと確立して修行すべし。不死を失うことなかれ。いかなる四つか。比丘が身体のある側面を観察しながら修行するに——熱心に、明知を具え、正念を保ち、世間に対する貪欲と憂悩を離れて。感受のある側面を観察しながら修行し……心のある側面を観察しながら修行し……法のある側面を観察しながら修行するに——熱心に、明知を具え、正念を保ち、世間に対する貪欲と憂悩を離れて。
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
“Catunnaṁ, bhikkhave, satipaṭṭhānānaṁ samudayañca atthaṅgamañca desessāmi. Manasikārasamudayā dhammānaṁ samudayo; manasikāranirodhā dhammānaṁ atthaṅgamo”ti. Taṁ suṇātha. Ko ca, bhikkhave, kāyassa samudayo? Āhārasamudayā kāyassa samudayo; āhāranirodhā kāyassa atthaṅgamo. Phassasamudayā vedanānaṁ samudayo; phassanirodhā vedanānaṁ atthaṅgamo. Nāmarūpasamudayā cittassa samudayo; nāmarūpanirodhā cittassa atthaṅgamo.
“Mendicants, I will teach you the origin and the ending of the four kinds of mindfulness meditation. Principles originate from application of mind. When application of mind ends, principles end.” Listen … And what is the origin of the body? The body originates from fuel. When fuel ceases, the body ends. Feelings originate from contact. When contact ceases, feelings end. The mind originates from name and form. When name and form cease, the mind ends.
比丘たちよ、我は今、四種の念処の生起と滅尽を説かん。
諸法は作意より生起す。作意の滅するとき、諸法もまた滅す。
諦聴せよ……
では、身の生起とは何か。身は食より生起す。食の滅するとき、身もまた滅す。
受は触より生起す。触の滅するとき、受もまた滅す。
心は名色より生起す。名色の滅するとき、心もまた滅す。
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Sāvatthinidānaṁ. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi: “ekamidāhaṁ, bhikkhave, samayaṁ uruvelāyaṁ viharāmi najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho. Tassa mayhaṁ, bhikkhave, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: ‘ekāyanvāyaṁ maggo sattānaṁ visuddhiyā sokaparidevānaṁ samatikkamāya dukkhadomanassānaṁ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṁ—cattāro satipaṭṭhānā. Katame cattāro? Kāye vā bhikkhu kāyānupassī vihareyya ātāpī sampajāno sat
At Sāvatthī. There the Buddha addressed the mendicants: “Mendicants, this one time, when I was first awakened, I was staying in Uruvelā at the goatherd’s banyan tree on the bank of the Nerañjarā River. As I was in private retreat this thought came to mind: ‘The four kinds of mindfulness meditation are the path to convergence. They are in order to purify sentient beings, to get past sorrow and crying, to make an end of pain and sadness, to discover the system, and to realize extinguishment. What
サーヴァッティーにて。そこで仏陀は比丘たちに告げられた。「比丘たちよ、かつて、わたしが初めて正覚を成じたそのとき、ネーランジャラー河のほとりにあるウルヴェーラーの羊飼いのバニヤンの樹のもとに滞在しておった。独り静かに禅思していたとき、このような思念が心に浮かんだ。『四種の念処の修習は、一乗の道である。これは衆生を清浄ならしめ、愁嘆を超え、苦悩と憂悲を滅し、正理を会得し、涅槃を証悟するためのものである。いかに
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
“Sato, bhikkhave, bhikkhu vihareyya. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī. Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sato hoti? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sato hoti. Sato, bhikkhave, bhikkhu vihareyya.
“Mendicants, a mendicant should live mindfully. This is my instruction to you.” This is my instruction to you. And how is a mendicant mindful? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … mind … principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. That’s how a mendicant is mindful. A mendicant should live mindfully.
「比丘たちよ、比丘は正念をもって住すべきである。これが汝らへの我が教えである。」これが汝らへの我が教えである。では、いかにして比丘は正念たるのか。比丘が身体の一側面を観察しながら瞑想するとき――熱心に、明覚をもち、正念あり、世における貪欲と憂悩を離れて――これが正念である。比丘は受の一側面を……心の一側面を……法の一側面を観察しながら瞑想する――熱心に、明覚をもち、正念あり、世における貪欲と憂悩を離れて――。かくのごとく、比丘は正念たるのである。比丘は正念をもって住すべきである。
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ āyasmā anuruddho sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmato anuruddhassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “yesaṁ kesañci cattāro satipaṭṭhānā viraddhā, viraddho tesaṁ ariyo maggo sammā dukkhakkhayagāmī. Yesaṁ kesañci cattāro satipaṭṭhānā āraddhā, āraddho tesaṁ ariyo maggo sammā dukkhakkhayagāmī”ti. So sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati …pe… upekkhako tattha viha
So I have heard. At one time Venerable Anuruddha was staying near Sāvatthī in Jeta’s Grove, Anāthapiṇḍika’s monastery. Then as Anuruddha was in private retreat this thought came to his mind: “Whoever has missed out on these four kinds of mindfulness meditation has missed out on the noble path to the complete ending of suffering. Whoever has undertaken these four kinds of mindfulness meditation has undertaken the noble path to the complete ending of suffering.” If they wish: ‘May I meditate perce
かく私は聞けり。ある時、尊者アヌルッダは、サーヴァッティーの近く、ジェータ林のアナータピンディカの精舎に滞在しておられた。その時、アヌルッダが独り静処にて思惟されていると、その御心にかくの如き思いが生じた。「この四種の念処の修行を怠りたる者は、苦の完全なる滅尽へと至る聖なる道を見失えるなり。この四種の念処の修行に励みたる者は、苦の完全なる滅尽へと至る聖なる道を歩みたるなり。」もし彼らが「願わくは私が観察し瞑想せんことを」と望むならば――
正念
相応部経典
趣旨一致
長
“‘Kusalarāsī’ti, bhikkhave, vadamāno cattāro satipaṭṭhāne sammā vadamāno vadeyya. Kevalo hāyaṁ, bhikkhave, kusalarāsi, yadidaṁ—cattāro satipaṭṭhānā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. ‘Kusalarāsī’ti, bhikkhave, vadamāno ime cattāro satipaṭṭhāne sammā vadamāno vadeyya. Kevalo hāyaṁ, bhikkhave, kus
“Rightly speaking, mendicants, you’d call these four kinds of mindfulness meditation a ‘heap of the skillful’. For these four kinds of mindfulness meditation are entirely a heap of the skillful. What four? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … mind … principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. Rightly
比丘たちよ、この四種の念処を「善法の集積」と正しく称するならば、まさにその通りである。なんとなれば、これら四種の念処は、ことごとく善法の集積に他ならないからである。
では、いかなる四種であるか。ここに比丘あり、身において身を観じ、熱心に、正知にして正念を保ち、世間における貪欲と憂悩とを除き去って修行する。受において受を観じ、心において心を観じ、法において法を観じ、熱心に、正知にして正念を保ち、世間における貪欲と憂悩とを除き去って修行する。
比丘たちよ、この四種の念処を「善法の集積」と正しく称するならば、まさにその通りであり、これら四種の念処は、ことごとく善法の集積に他ならないのである。
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Sāvatthinidānaṁ. Atha kho āyasmato anuruddhassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi: “yesaṁ kesañci cattāro satipaṭṭhānā viraddhā, viraddho tesaṁ ariyo maggo sammā dukkhakkhayagāmī; yesaṁ kesañci cattāro satipaṭṭhānā āraddhā, āraddho tesaṁ ariyo maggo sammā dukkhakkhayagāmī”ti. Atha kho āyasmā mahāmoggallāno āyasmato anuruddhassa cetasā cetoparivitakkamaññāya—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—āyasmato anurud
At Sāvatthī. Then as Anuruddha was in private retreat this thought came to his mind: “Whoever has missed out on these four kinds of mindfulness meditation has missed out on the noble path to the complete ending of suffering. Whoever has undertaken these four kinds of mindfulness meditation has undertaken the noble path to the complete ending of suffering.” Then Venerable Mahāmoggallāna knew what Venerable Anuruddha was thinking. As easily as a strong person would extend or contract their arm, he
サーヴァッティーにて。アヌルッダが独処して閑居していたとき、その心にかくの如き思念が生じた。「この四種の念処の修習を欠いた者は、苦の完全なる滅尽へと至る聖なる道を欠いたのである。この四種の念処の修習に励んだ者は、苦の完全なる滅尽へと至る聖なる道に励んだのである。」そのとき、尊者マハーモッガッラーナは、尊者アヌルッダの心中の思念を知った。力ある者が腕を伸ばし或いは縮めるがごとく易々と、彼は
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Ekaṁ samayaṁ āyasmā anuruddho sāvatthiyaṁ viharati sutanutīre. Atha kho sambahulā bhikkhū yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā anuruddhena saddhiṁ sammodiṁsu. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavocuṁ: “katamesaṁ āyasmā anuruddho dhammānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā mahābhiññataṁ patto”ti? “Catunnaṁ khvāhaṁ, āvuso, satipaṭṭhānānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā mahābhiññataṁ patto. Katamesaṁ ca
At one time Venerable Anuruddha was staying near Sāvatthī on the bank of the Sutanu. Then several mendicants went up to Venerable Anuruddha, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side, and said to him: “What things has Venerable Anuruddha developed and cultivated to attain great direct knowledge?” “Reverends, I attained great direct knowledge by developing and cultivating the four kinds of mindfulness meditation. What four? I
あるとき、尊者アヌルッダは、サーヴァッティーの近く、スタヌー河の岸辺に滞在しておられた。そこへ数人の比丘たちが尊者アヌルッダのもとを訪れ、挨拶を交わした。挨拶と礼儀にかなった言葉が終わると、彼らは傍らに座し、こう尋ねた。「尊者アヌルッダは、いかなる法を修習し、増修することによって、大いなる神通を証得されたのでしょうか。」「道友たちよ、私は四種の念処を修習し、増修することによって、大いなる神通を証得したのである。いかなる四つか。私は――
正念
相応部経典
趣旨一致
長
“Ye, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca kho sotabbaṁ maññeyyuṁ mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā, te vo, bhikkhave, catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvanāya samādapetabbā nivesetabbā patiṭṭhāpetabbā. Katamesaṁ, catunnaṁ? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Ye, bhikkhave, anukampeyyātha, ye ca sotabbaṁ maññeyyuṁ mitt
“Mendicants, those for whom you have sympathy, and those worth listening to—friends and colleagues, relatives and family—should be encouraged, supported, and established in the development of the four kinds of mindfulness meditation. What four? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … mind … principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness
比丘たちよ、汝らが深く心を寄せる者たち、また耳を傾けるに値する者たち——友人や同僚、親族や家族——は、四種の念処の修習へと励まされ、支えられ、確立されるべきである。
いかなる四つか。すなわち、比丘が身体の一側面を観察しながら瞑想するとき——熱心に、明知をもって、正念を保ち、世における貪欲と憂悩を離れて。また受の一側面を観察しながら……心の一側面を観察しながら……法の一側面を観察しながら瞑想するとき——熱心に、明知をもって、正念を保ち、貪欲を離れて。
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Ekaṁ samayaṁ āyasmā ca anuruddho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno sākete viharanti kaṇḍakīvane. Atha kho āyasmā ca sāriputto āyasmā ca mahāmoggallāno sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhitā yenāyasmā anuruddho tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā anuruddhena saddhiṁ sammodiṁsu. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca: “sekhenāvuso anuruddha, bhikkhunā katame dhammā upasampajja vihātabbā”ti?
At one time the venerables Anuruddha, Sāriputta, and Mahāmoggallāna were staying near Sāketa, in the Thorny Wood. Then in the late afternoon, Sāriputta and Mahāmoggallāna came out of retreat, went to Anuruddha, and exchanged greetings with him. When the greetings and polite conversation were over, they sat down to one side. Sāriputta said to Anuruddha: “Reverend Anuruddha, what things should a trainee mendicant enter and remain in?” “Reverend Sāriputta, a trainee mendicant should enter and remai
あるとき、尊者アヌルッダ、尊者サーリプッタ、尊者マハーモッガッラーナの三人は、サーケータ近郊の荊棘林に滞在しておられた。やがて日暮れ時、サーリプッタとマハーモッガッラーナは禅定より出て、アヌルッダのもとへと赴き、丁重な挨拶を交わされた。挨拶と礼儀にかなった言葉を交わし終えると、両者は傍らに座した。サーリプッタはアヌルッダに向かってこう申された。「尊者アヌルッダよ、修行中の比丘はいかなる法に入り、またいかなる法に住すべきでありましょうか。」「尊者サーリプッタよ、修行中の比丘はまさに……に入り、そに住すべきであります。」
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
“Tayome, bhikkhave āsavā. Katame tayo? Kāmāsavo, bhavāsavo, avijjāsavo— ime kho, bhikkhave, tayo āsavā. Imesaṁ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṁ āsavānaṁ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ. Imesaṁ kho, bhikkhave, tiṇṇannaṁ āsavānaṁ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhān
“Mendicants, there are these three defilements. What three? The defilements of sensuality, desire to be reborn, and ignorance. These are the three defilements. The four kinds of mindfulness meditation should be developed to give up these three defilements. What four? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. They meditate observing an aspect of feelings … mind … principles—keen, aware, and mindf
比丘たちよ、三つの漏がある。いかなる三つか。欲漏、有漏、無明漏、これらが三つの漏である。この三漏を断ずるために、四念処を修習すべきである。いかなる四つか。ここに比丘が、身において身を観じ、熱心に、正知にして、正念あり、世間における貪りと憂いを離れて住す。受において受を観じ……心において心を観じ……法において法を観じ、熱心に、正知にして、正念あり、世間における貪りと憂いを離れて住す。
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Sāketanidānaṁ. asekhenāvuso sāriputta, bhikkhunā ime cattāro satipaṭṭhānā upasampajja vihātabbā”ti. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca: “asekhenāvuso anuruddha, bhikkhunā katame dhammā upasampajja vihātabbā”ti? “Asekhenāvuso sāriputta, bhikkhunā cattāro satipaṭṭhānā upasampajja vihātabbā. Katame cattāro? Idhāvuso, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ; vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati
At Sāketa. A mendicant who is an adept should enter and remain in these four kinds of mindfulness meditation.” Sāriputta said to Anuruddha: “Reverend Anuruddha, what things should a mendicant who is an adept enter and remain in?” “Reverend Sāriputta, a mendicant who is an adept should enter and remain in the four kinds of mindfulness meditation. What four? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the worl
サーケタにて。
「熟達したる比丘は、これら四種の念処に入り、そこに住すべきである。」サーリプッタはアヌルッダに向かいてかく問えり。「尊者アヌルッダよ、熟達したる比丘は、いかなる法に入り、そこに住すべきでありましょうか。」「尊者サーリプッタよ、熟達したる比丘は、四種の念処に入り、そこに住すべきであります。いかなる四つかといえば、すなわち比丘が身において身を観じ、熱心に、正知にして正念あり、世間における貪欲と憂悩とを離れて瞑想修行するときであります。」
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Sāketanidānaṁ. imesaṁ khvāhaṁ, āvuso, catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā mahābhiññataṁ patto. Imesañca panāhaṁ, āvuso, catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā sahassaṁ lokaṁ abhijānāmī”ti. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sāriputto āyasmantaṁ anuruddhaṁ etadavoca: “katamesaṁ āyasmā anuruddho dhammānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā mahābhiññataṁ patto”ti? “Catunnaṁ khvāhaṁ, āvuso, satipaṭṭhānānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā mahābhiññataṁ patto. Katamesaṁ catunnaṁ? Idhāhaṁ, āvuso, kāy
At Sāketa. I attained great direct knowledge by developing and cultivating these four kinds of mindfulness meditation. And it’s because of developing and cultivating these four kinds of mindfulness meditation that I directly know the thousandfold galaxy.” Sāriputta said to Anuruddha: “What things has Venerable Anuruddha developed and cultivated to attain great direct knowledge?” “Reverend, I attained great direct knowledge by developing and cultivating the four kinds of mindfulness meditation. W
サーケータにて。「私はこの四種の念処を修習し鍛錬することによって、大いなる神通智を証得した。またこの四種の念処を修習し鍛錬することによって、千世界を直かに知見するに至った。」
サーリプッタはアヌルッダに問うた。「尊者アヌルッダは、いかなる法を修習し鍛錬することによって、大いなる神通智を証得されたのですか。」
「友よ、私はこの四種の念処を修習し鍛錬することによって、大いなる神通智を証得したのです。
正念
相応部経典
趣旨一致
長
Sāvatthinidānaṁ. Tatra kho āyasmā anuruddho bhikkhū āmantesi: “āvuso bhikkhavo”ti. “Āvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato anuruddhassa paccassosuṁ. Āyasmā anuruddho etadavoca: “Cattārome, āvuso, satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā taṇhākkhayāya saṁvattanti. Katame cattāro? Idhāvuso, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati …pe… vedanāsu …pe… citte …pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ— ime kho, āvuso, cattāro satipaṭṭhānā bhāvitā bahulīkatā taṇhākkhayāya sa
At Sāvatthī. There Venerable Anuruddha addressed the mendicants: “Reverends, mendicants!” “Reverend,” they replied. Anuruddha said this: “Reverends, when these four kinds of mindfulness meditation are developed and cultivated they lead to the ending of craving. What four? It’s when a mendicant meditates by observing an aspect of the body … feelings … mind … principles—keen, aware, and mindful, rid of covetousness and displeasure for the world. When these four kinds of mindfulness meditation are
舎衛城にて。そこで尊者アヌルッダは比丘たちに呼びかけられた。「友よ、比丘たちよ。」「友よ」と彼らは応えた。アヌルッダはこのように説かれた。「友よ、この四念処を修習し、多修するならば、渇愛の滅尽へと導かれます。いかなる四つかといえば、すなわち比丘が、身において身を観じ……受において受を観じ……心において心を観じ……法において法を観じ——熱心に、正知にして正念あり、世間に対する貪欲と憂悩を除き去って、修行するときであります。この四念処を修習し、多修するならば——」
⚠ 出家者向けの文脈
正念
相応部経典
趣旨一致
中
Assaddho ca hoti, ahiriko ca hoti, anottappī ca hoti, muṭṭhassati ca hoti, duppañño ca hoti—
“… They’re faithless, shameless, imprudent, unmindful, and witless. …”
「……彼女たちは、信なく、慚なく、愧なく、念なく、そして慧なし……」
経典データの出典: SuttaCentral(CC0ライセンス)