🔖 ブックマーク機能はLINEログインで利用できます
💬 AIブッダに相談
10,029
偈句数
9,999
日本語訳あり
9,982
パーリ原文
経典 19
テーマ 20
該当 10
すべて
智慧 4354
老い 931
苦しみ 772
正念 695
怒り 356
執着 350
死 350
業・因果 346
幸せ 337
自己 244
人間関係 243
家族 234
不安 168
仕事 165
渇愛 147
慈悲 115
無常 111
孤独 45
空 43
感謝 23
経典: ウダーナ
✕ クリア
幸せ
ウダーナ
趣旨一致
長
Paṭhamabodhisutta Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ anulomaṁ sādhukaṁ manasākāsi: “Iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati, yadidaṁ— upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ
# ウダーナ(感興偈)第一章第一経 初成道経
このように私は聞いた——
あるとき、世尊はウルヴェーラー(Uruvelā)に、ネーランジャラー(Nerañjarā)川のほとりの菩提樹(bodhirukkha)のもとに住しておられた。まさに正覚(abhisambodhi)を開かれたばかりのことであった。
そのとき世尊は、七日のあいだ、一つの結跏趺坐(ekapallaṅka)のままに坐し、解脱の喜び(vimuttisukha)をまのあたりに受けておられた。
やがて世尊は、その七日が過ぎたのち、その三昧(samādhi)より出定され、夜の初更(paṭhama yāma)に、縁起(paṭiccasamuppāda)を順観(anuloma)として、よく心に作意された——
「かくのごとく、これあるとき彼あり、これ生ずるによって彼生ず。すなわち——取(upādāna)を縁として有(bhava)あり、有を縁として生(jāti)あり、生を縁として老死(jarāmaraṇa)あり。」
幸せ
ウダーナ
趣旨一致
長
Dutiyabodhisutta Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ paṭilomaṁ sādhukaṁ manasākāsi: “Iti imasmiṁ asati idaṁ na hoti, imassa nirodhā idaṁ nirujjhati, yadidaṁ— upādānanirodhā bhavanirodho, bhavanirodhā jātinirodho, j
# ウダーナ(感興偈)第一章第二経 第二菩提経
このように私は聞いた。——
あるとき、世尊はウルヴェーラーに住しておられた。ネーランジャラー河の岸辺、菩提樹(ボーディルッカ)の根元に、初めて正覚(アビサンブッダ)を成じたもうたばかりのところであった。
そのとき世尊は、七日のあいだ、一つの結跏趺坐(エーカパッランカ)のままに座し、解脱の喜び(ヴィムッティスカ)をまのあたりに受けていられた。
やがて世尊は、その七日が過ぎたのち、その三昧(サマーディ)より出定し、夜の中分(真夜中)に、縁起(パティッチャサムッパーダ)を逆順(パティローマ)に、つぶさに心に作意(マナスィカーラ)された。
「かくのごとく、これなき時には、かれは生じない。これの滅によって、かれは滅する——すなわち、取(ウパーダーナ)の滅によって有(バヴァ)が滅し、有の滅によって生(ジャーティ)が滅し、
幸せ
ウダーナ
趣旨一致
長
Tatiyabodhisutta Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ anulomapaṭilomaṁ sādhukaṁ manasākāsi: “Iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jā
# ウダーナ(感興偈)第一章第三経 菩提第三経
このように私は聞いた――
あるとき、世尊はウルヴェーラー(Uruvelā)に、ネーランジャラー(Nerañjarā)河のほとりなる菩提樹(bodhi-rukkha)の根もとに住しておられた。まさに初めて正覚(abhisambodhi)を成就されたばかりのときのことである。
そのとき世尊は、七日のあいだ、一つの結跏趺坐(ekapallaṅka)のままに坐し、解脱の楽(vimuttisukha)をまのあたりに受けておられた。
やがて世尊は、その七日が過ぎ去ったのち、その三昧(samādhi)より出定して、夜の最後の時分に、縁起(paṭiccasamuppāda)を順観(anuloma)と逆観(paṭiloma)とによって、つぶさに心に作意された――
「かくのごとく、これあるとき彼あり、これ生ずるによりて彼生ず。愛(taṇhā)を縁として取(upādāna)あり、取を縁として有(bhava)あり、有を縁として生(jāti)あり、生……」
幸せ
ウダーナ
趣旨一致
長
Huṁhuṅkasutta Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhāsi. Atha kho aññataro huṁhuṅkajātiko brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi. Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so brāhmaṇo bhag
# ウダーナ 1・4 フンフンカ経
このように私は聞いた――
ある時、世尊は、ウルヴェーラーの、ネーランジャラー河の岸辺、アジャパーラのニグローダ樹のもとにおいて住しておられた。まさしく正覚を得られた直後のことである。
その時、世尊は、七日のあいだ、一つの結跏趺坐のままに坐し、解脱の楽(すく)を身をもって感受しておられた。
やがて、その七日が過ぎ去ったとき、世尊はその三昧(さんまい)より出られた。
ところで、そのころ、ある高慢な(フンフンカ)バラモンが、世尊のおられるところへと近づいてきた。近づいてきて、世尊とともに挨拶を交わした。喜ばしく、記憶すべき言葉を互いに交わしてから、かたわらに立った。かたわらに立ちながら、そのバラモンは世尊に向かって……
幸せ
ウダーナ
趣旨一致
長
Mucalindasutta Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre mucalindamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī. Tena kho pana samayena mahā akālamegho udapādi sattāhavaddalikā sītavātaduddinī. Atha kho mucalindo nāgarājā sakabhavanā nikkhamitvā bhagavato kāyaṁ sattakkhattuṁ bhogehi parikkhipitvā uparimuddhani mahantaṁ phaṇaṁ vihacca aṭṭhāsi: “mā bhagavantaṁ sītaṁ, mā bhagavantaṁ uṇhaṁ, mā
# ムチャリンダ経(Mucalindasutta)
このように私は聞いた――あるとき、世尊はウルヴェーラーにて、ネーランジャラー河のほとりのムチャリンダの樹の根元に住まわれていた。まさに正覚(abhisambuddha)を得られて間もなきころのことである。そのとき世尊は、七日のあいだ一つの結跏趺坐(pallaṅka)のままに座し、解脱の楽(vimuttisukha)をじかに受けておられた。
ところがそのとき、大いなる時ならぬ雨雲が湧き起こり、七日にわたって雨が降り続き、冷たき風が吹きつのった。そこでムチャリンダという名の龍王(nāgarājā)は、みずからの住処より出でて、世尊のお身体を七度にわたって胴体で巻き囲み、御頭上に大いなる頭巾(phaṇa)を広げて立ちはだかった――「世尊に寒さのあらぬように、世尊に暑さのあらぬように、世尊に……」と。
幸せ
ウダーナ
趣旨一致
長
Bhaddiyasutta Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā anupiyāyaṁ viharati ambavane. Tena kho pana samayena āyasmā bhaddiyo kāḷīgodhāya putto araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi: “aho sukhaṁ, aho sukhan”ti. Tassuddānaṁ Mucalindo rājā daṇḍena, sakkāro upāsakena ca; Gabbhinī ekaputto ca, suppavāsā visākhā ca; Kāḷīgodhāya bhaddiyoti. Assosuṁ kho sambahulā bhikkhū āyasmato bhaddiyassa kāḷīgodhāya puttassa araññagatassapi rukkhamūlagatassapi suññāgāragatassapi abhikkha
# ウダーナ(感興偈)第二章第十経 バッディヤ経
このように私は聞いた――
あるとき、世尊はアヌピヤーのマンゴー林に滞在しておられた。
そのころ、尊者バッディヤ(Bhaddiyo)、カーリーゴーダー(Kāḷīgodhā)の子は、林に入っても、樹の根元に赴いても、空き家に籠もっても、しきりに感興の言葉(ウダーナ)を発していた。
「ああ、安楽なるかな。ああ、安楽なるかな」と。
---
【小摂頌(tassuddāna)】
ムチャリンダ王は杖をもって、
優婆塞(うばそく)は供養をもって;
身重の女と一人子と、
スッパヴァーサーとヴィサーカーと;
カーリーゴーダーの子バッディヤと。
---
多くの比丘たちは、尊者バッディヤ、カーリーゴーダーの子が、林に入っても、樹の根元に赴いても、空き家に籠もっても、しきりに……
幸せ
ウダーナ
趣旨一致
長
Lokasutta Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho. Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī. Tassuddānaṁ Kammaṁ nando yasojo ca, sāriputto ca kolito; Pilindo kassapo piṇḍo, sippaṁ lokena te dasāti. Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā buddhacakkhunā lokaṁ volokesi. Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā volokento satte anekehi santāpehi santap
# ウダーナ 3・10 世間経(ローカスッタ)
このように私は聞いた——
あるとき、世尊はウルヴェーラーに住しておられた。ネーランジャラー河のほとりの、菩提樹(ボーディルッカ)の根もとに。まさに初めて正覚(アビサンボーダ)を開かれたばかりのことであった。そのとき世尊は、七日のあいだ、ただひとつの結跏趺坐のままに坐し、解脱の楽(ヴィムッティスカ)をまのあたりに味わっておられた。
その摂頌(ウッダーナ)はこうである——
難陀(ナンダ)と耶舎惟(ヤソージャ)と、
舎利弗(サーリプッタ)と拘律陀(コーリタ)と、
賓頭盧(ピリンダ)と迦葉(カッサパ)と賓荼(ピンダ)——
かれらは世間に対して、その術をば示せり。
さて、その七日が過ぎたとき、世尊はかの三昧(サマーディ)より出定し、仏眼(ブッダチャッカ)をもって世界を見渡された。世尊は仏眼をもって見渡しながら、衆生たちが幾多の熱悩(サンターパ)によって焼かれているのを見たもうた——
⚠ 自己責任論に誤解されやすい,希死念慮の場面では使わない
幸せ
ウダーナ
趣旨一致
長
Yasojasutta Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena yasojappamukhāni pañcamattāni bhikkhusatāni sāvatthiṁ anuppattāni honti bhagavantaṁ dassanāya. Tedha kho āgantukā bhikkhū nevāsikehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodamānā senāsanāni paññāpayamānā pattacīvarāni paṭisāmayamānā uccāsaddā mahāsaddā ahesuṁ. “Evamāvuso”ti kho so bhikkhu āyasmato ānandassa paṭissutvā— seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasār
# ウダーナ(感興偈)第三章第三経 ヤソージャ経
このように私は聞いた——
あるとき、世尊(Bhagavā)はサーヴァッティ(舎衛城)のジェータ林、アナータピンディカ(給孤独長者)の園に滞在しておられた。
そのころ、ヤソージャを上首とする五百人ばかりの比丘たちが、世尊にまみえんがために、サーヴァッティに到着したところであった。
さて、客比丘たちは、住居の比丘たちとともに挨拶を交わし、坐臥具(臥具)を整え、衣鉢を収めながら、高声を発し、大声を発した。
尊者アーナンダは、「そのとおりにいたします」と、かの比丘に答えると——あたかも力強い人が、縮めた腕を伸ばすように、あるいは伸ばした腕を縮めるように——
⚠ 出家者向けの文脈
幸せ
ウダーナ
趣旨一致
長
Appāyukasutta Evaṁ me sutaṁ— ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca: “acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante. Yāva appāyukā hi, bhante, bhagavato mātā ahosi, sattāhajāte bhagavati bhagavato mātā kālamakāsi, tusitaṁ kāyaṁ upapajjī”ti. “Evametaṁ, ānanda, appāyukā hi,
# ウダーナ(感興偈)5・2 短命経
このように、わたしは聞いた。
あるとき、世尊はサーヴァッティー(舎衛城)のジェータ林(祇陀林)、アナータピンディカ(給孤独)の園に住しておられた。
そのとき、尊者アーナンダ(阿難)は夕刻、独坐(パティサッラーナ)より出でて、世尊のもとへと近づいた。近づいてから、世尊に礼拝し、かたわらに座した。かたわらに座した尊者アーナンダは、世尊にこのように申し上げた。
「尊き師よ、これは不思議なことであります。尊き師よ、これはまことに希有なことであります。尊き師よ、世尊のお母上は、なんと短命でいらっしゃいました。世尊がお生まれになって七日目に、世尊のお母上は命を終えられ、兜率天(トゥシタ)の身に生まれ変わられたのでございます。」
「アーナンダよ、そのとおりである。じつに短命であった。
経典データの出典: SuttaCentral(CC0ライセンス)