← 経典データベースに戻る 「正念」の偈句一覧
正念 vinaya 趣旨一致

律蔵 遮止犍度 段落6

evameva kho, bhikkhave, cattārome vaṇṇā—khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā. Te tathāgatappavedite dhammavinaye agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā jahanti purimāni nāmagottāni, samaṇā sakyaputtiyātveva saṅkhaṁ gacchanti. Seyyathāpi, bhikkhave, yā ca loke savantiyo mahāsamuddaṁ appenti, yā ca antalikkhā dhārā papatanti, na tena mahāsamuddassa ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati; evameva kho, bhikkhave, bahū cepi bhikkhū anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyanti, na tena nibbānadhātuyā ūnattaṁ vā pūrattaṁ vā paññāyati. Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo ekaraso loṇaraso; evameva kho, bhikkhave, ayaṁ dhammavinayo ekaraso vimuttiraso. Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo bahuratano anekaratano, tatrimāni ratanāni, seyyathidaṁ—muttā, maṇi, veḷuriyo, saṅkho, silā, pavāḷaṁ, rajataṁ, jātarūpaṁ, lohitako, masāragallaṁ; evameva kho, bhikkhave, ayaṁ dhammavinayo bahuratano anekaratano. Tatrimāni ratanāni, seyyathidaṁ—cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Seyyathāpi, bhikkhave, mahāsamuddo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso, tatrime bhūtā—timi, timiṅgalo, timitimiṅgalo, asurā, nāgā, gandhabbā, santi mahāsamudde yojanasatikāpi attabhāvā, dviyojanasatikāpi attabhāvā, tiyojanasatikāpi attabhāvā, catuyojanasatikāpi attabhāvā, pañcayojanasatikāpi attabhāvā; evameva kho, bhikkhave, ayaṁ dhammavinayo mahataṁ bhūtānaṁ āvāso. Tatrime bhūtā—sotāpanno, sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno; sakadāgāmī, sakadāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno; anāgāmī, anāgāmiphalasacchikiriyāya paṭipanno; arahā, arahattaphalasacchikiriyāya paṭipanno. Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi—
「比丘たちよ、まさにそのように、この四つの階層がある——刹帝利(クシャトリヤ)、婆羅門(バラモン)、毘舎(ヴェッサ)、首陀(スッダ)。彼らは如来の説きたもうた法と律(ダンマ・ヴィナヤ)において、家より出でて家なき状態に出家し、以前の名と姓を捨て、ただ「釈子たる沙門(サマナ・サキヤプッティヤ)」と呼ばれるに至る。 比丘たちよ、たとえば、この世にある大河も、また虚空より降り注ぐ雨水も、大海へと注ぎ込む。しかしそれによって大海が減ることも増えることも知られない。まさにそのように、比丘たちよ、たとい多くの比丘たちが無余涅槃界(アヌパーディセーサ・ニッバーナダートゥ)に般涅槃(パリニッバーナ)するとも、それによって涅槃界が減ることも増えることも知られない。 比丘たちよ、たとえば大海はひとつの味、塩の味をもつ。まさにそのように、比丘たちよ、この法と律はひとつの味、解脱(ヴィムッティ)の味をもつ。 比丘たちよ、たとえば大海は多くの宝、さまざまの宝を有する。そこにある宝とはこれである——真珠(ムッター)、宝石(マニ)、瑠璃(ヴェルリヤ)、螺(サンカ)、石英(シラー)、珊瑚(パヴァーラ)、銀(ラジャタ)、金(ジャータルーパ)、紅玉(ロヒタカ)、碧玉(マサーラガッラ)。まさにそのように、比丘たちよ、この法と律は多くの宝、さまざまの宝を有する。そこにある宝とはこれである——四念処(サティパッターナ)、四正勤(サンマッパダーナ)、四神足(イッジパーダ)、五根(インドリヤ)、五力(バラ)、七覚支(ボッジャンガ)、八聖道(アリヤ・アッタンギカ・マッガ)。 比丘たちよ、たとえば大海は偉大な生きものたちの住処である。そこにある生きものとはこれである——鯨(ティミ)、鯨
関連テーマ: 正念 智慧 自己 幸せ
導線タグ: 修行の道,平等,解脱,悟り,精神的成長,仏道,自己変革
⚠ 希死念慮の場面では使わない,出家者向けの文脈

この教えについて、AIブッダ 禅に相談してみませんか?

LINEで相談する App Storeでダウンロード

🪷 AIブッダ 禅とは

AIブッダ 禅は、仏教経典10,000偈句以上のデータベースから、あなたの悩みに合った教えをAIが選び、経典名・偈番号の出典を明記して届けるサービスです。

一般的なAIは「もっともらしいが出典のない文章」を生成しますが、AIブッダ 禅はRAG(Retrieval-Augmented Generation)技術により、検証済みの経典データベースから該当する偈句を検索し、それに基づいて応答します。すべての回答に出典が付き、引用の信頼度を4段階で開示します。

10,000+
収録偈句
18
経典
20
テーマ
CC0
ライセンス

経典テキストの出典: SuttaCentral(CC0ライセンス)。英訳: Bhikkhu Sujato師(経蔵)/ Bhikkhu Brahmali師(律蔵)。日本語訳はAI生成による参考訳です。

全偈句一覧 苦しみ 智慧 怒り 執着 慈悲 正念

© 2026 AIブッダ 禅経典データベース仏陀の教えブログ