← 経典データベースに戻る 「智慧」の偈句一覧
智慧 中部経典 趣旨一致

中部経典(MN133 §14.10–15.1)

evaṁ kho, āvuso, atītaṁ nānvāgameti. Iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṁ iti rūpāti— tattha na chandarāgappaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ, na chandarāgappaṭibaddhattā viññāṇassa na tadabhinandati, na tadabhinandanto atītaṁ nānvāgameti. Iti me sotaṁ ahosi atītamaddhānaṁ iti saddāti …pe… iti me ghānaṁ ahosi atītamaddhānaṁ iti gandhāti … iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṁ iti rasāti … iti me kāyo ahosi atītamaddhānaṁ iti phoṭṭhabbāti … iti me mano ahosi atītamaddhānaṁ iti dhammāti— tattha na chandarāgappaṭ
That’s how you don’t run back to the past. Consciousness doesn’t get tied up there with desire and lust, thinking: ‘In the past I had such eyes and such sights.’ So you don’t take pleasure in that, and that’s when you no longer run back to the past. Consciousness doesn’t get tied up there with desire and lust, thinking: ‘In the past I had such ears and such sounds … such a nose and such smells … such a tongue and such tastes … such a body and such touches … such a mind and such ideas.’ So you do
 友よ、このようにして人は過去へと引き返すことがない。「かつて私にはかくかくの眼(チャックス)があり、かくかくの色(ルーパ)があった」と思うとき、そこに識(ヴィンニャーナ)は欲貪(チャンダラーガ)によって繋縛されることなく、識が欲貪によって繋縛されぬがゆえに、人はそれを喜び楽しむことなく、喜び楽しまぬがゆえに、過去へと引き返すことがない。  「かつて私にはかくかくの耳(ソータ)があり、かくかくの声(サッダ)があった」と思うとき……「かつて私にはかくかくの鼻(ガーナ)があり、かくかくの香(ガンダ)があった」と思うとき……「かつて私にはかくかくの舌(ジヴハー)があり、かくかくの味(ラサ)があった」と思うとき……「かつて私にはかくかくの身(カーヤ)があり、かくかくの触(ポッタッバ)があった」と思うとき……「かつて私にはかくかくの意(マノ)があり、かくかくの法(ダンマ)があった」と思うとき、そこに識は欲貪によって繋縛されることなく、識が欲貪によって繋縛されぬがゆえに、人はそれを喜び楽しむことなく、喜び楽しまぬがゆえに、過去へと引き返すことがない。
関連テーマ: 執着 渇愛 正念 智慧
導線タグ: 過去への執着,思い出に囚われる,未練,手放せない,執着を断つ,感覚的欲望,過去を引きずる

この教えについて、AIブッダ 禅に相談してみませんか?

LINEで相談する App Storeでダウンロード

🪷 AIブッダ 禅とは

AIブッダ 禅は、仏教経典10,000偈句以上のデータベースから、あなたの悩みに合った教えをAIが選び、経典名・偈番号の出典を明記して届けるサービスです。

一般的なAIは「もっともらしいが出典のない文章」を生成しますが、AIブッダ 禅はRAG(Retrieval-Augmented Generation)技術により、検証済みの経典データベースから該当する偈句を検索し、それに基づいて応答します。すべての回答に出典が付き、引用の信頼度を4段階で開示します。

10,000+
収録偈句
18
経典
20
テーマ
CC0
ライセンス

経典テキストの出典: SuttaCentral(CC0ライセンス)。英訳: Bhikkhu Sujato師(経蔵)/ Bhikkhu Brahmali師(律蔵)。日本語訳はAI生成による参考訳です。

全偈句一覧 苦しみ 智慧 怒り 執着 慈悲 正念

© 2026 AIブッダ 禅経典データベース仏陀の教えブログ